Birleşik Krallık'ta Tarihi Çatlak: 3 Ülkenin Başbakanı Birleşti, Londra'ya Bayrak Açtı
Galler, İskoçya ve Kuzey İrlanda’nın ulusalcı başbakanları, Birleşik Krallık tarihinde ilk kez ortak bir cephe kurarak merkezi parlamento Westminster dönemi ve modelinin artık çöktüğünü ilan etti. Liderler, anayasal değişikliklere hazırlık yapılması çağrısında bulunarak referandum sinyali verdi.
Birleşik Krallık (İngiltere, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda) siyasi tarihinin en büyük anayasal krizlerinden birinin eşiğine gelindi.
Özerklik sürecinin başlamasından bu yana ilk kez Galler (Plaid Cymru), İskoçya (SNP) ve Kuzey İrlanda (Sinn Fein) hükümetlerinin başındaki ulusalcı başbakanlar, Birleşik Krallık’tan ayrılmak ve kendi kaderlerini tayin etmek amacıyla resmi olarak bir araya geldi. Pazartesi günü imzalanan tarihi mutabakat zaptında, Londra'daki merkezi yönetim sistemi olan Westminster’ın tahakküm döneminin kapandığı vurgulandı.
'WESTMINSTER DEMOKRASİYİ ENGELLEYEMEZ'
BBC Türkçe'de yer alan habere göre, Galler Başbakanı Rhun ap Iorwerth, İskoçya Başbakanı John Swinney ve Kuzey İrlanda Başbakanı Michelle O'Neill’ın yanı sıra Sinn Fein Başkanı Mary Lou McDonald'ın da katıldığı zirve sonrasında yayımlanan ortak metinde şu sert ifadelere yer verildi:
"Bu adalarda ve dünyada olup bitenleri izleyenler için Westminster döneminin sona ermekte olduğunun bundan daha açık bir işareti olamazdı. Hiçbir Westminster hükümetinin demokrasiyi engelleme veya halkımızın kendi geleceğine karar vereceği ilkesini baltalama hakkı yoktur."
İskoçya Başbakanı Swinney, katıldığı radyo programında bu anı "Birleşik Krallık için sonsuza dek sürecek dönüm noktası niteliğinde bir kırılma" olarak tanımlarken; Kuzey İrlanda Başbakanı O'Neill ise İrlanda adasının çıkarlarının Londra tarafından hiçbir zaman gözetilmediğini, anayasal köklü değişiklikler kapıya dayandığında herkesin buna hazırlıklı olması gerektiğini kaydetti.
REFERANDUM TARTIŞMALARI YENİDEN ALEVLENDİ
Zirvenin hemen ardından İskoçya ve Kuzey İrlanda başbakanları ortak bir basın toplantısıyla yeni bir bağımsızlık referandumu yapılması çağrısını yineledi. Galler Başbakanı Ap Iorwerth ise Galler’in dinamiklerinin daha farklı olduğunu belirterek hemen bir referandum takvimi açıklamaktan kaçındı, ancak mayıs ayındaki Galler seçimlerinin bir dönüm noktası olduğunu ve bağımsızlık planlarının temellerini atmak üzere "Ulusal bir komisyon" kuracaklarını duyurdu.
'BRİTANYA'YI PARÇALAMA' SUÇLAMASI
3 ulusalcı liderin Londra'ya karşı kurduğu bu ittifak, Birleşik Krallık hükümeti ve muhalefet kanadında adeta infial yarattı. İşçi Partisi hükümeti, "Başbakan, birliğe yürekten inanmaktadır ve Britanya'nın 4 ülkesinde de ortak değişim sağlamaya kararlıdır" açıklaması yaparken, hükümetin Kuzey İrlanda'dan sorumlu bakanı Chris Bryant, Plaid Cymru'yu resmen "Birleşik Krallık'ı parçalamaya çalışmakla" suçladı.
Galler Muhafazakar Partisi lideri Darren Millar ise, "Başbakan bağımsızlık takıntısı yerine, Galler Ulusal Sağlık Sistemi'ni (NHS) saran krize ve okullardaki düşen eğitim standartlarına odaklanmalıdır" diyerek tepkisini dile getirdi.
Birleşik Krallık'ın özerk bölgelerin finansmanında kullandığı tartışmalı "Barnett formülü" ve yeni bütçe krizlerinin de önümüzdeki ay Başbakan Andy Burnham ile yapılacak görüşmelerde masaya yatırılacağı öğrenildi.
Kaynak: BBC Türkçe
