ABD Basınından Çarpıcı İddia: Trump–Netanyahu Zirvesinde İran Planı

ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Beyaz Saray’da bu hafta gerçekleştirdiği görüşmeye ilişkin kulis bilgileri, Washington’da diplomasi ve yaptırım eksenli yeni bir tartışma başlattı. Amerikan basınına yansıyan iddialara göre iki lider, İran’a yönelik ekonomik baskının özellikle Çin’e petrol satışları üzerinden artırılması seçeneğini masaya yatırdı.

Amerikan Axios haber platformuna konuşan iki ABD yetkilisinin aktardığına göre, görüşmede İran’ın enerji gelirleri kritik bir başlık olarak değerlendirildi. Yetkililer, ABD’nin İran’a yönelik ekonomik baskıyı, İran’ın Çin’e gerçekleştirdiği petrol satışları üzerinden artırma konusunda Trump ve Netanyahu’nun mutabakata vardığını öne sürdü.

İddialara göre, İran’ın petrol ihracatının yüzde 80’inden fazlasının Çin’e yöneldiği değerlendirilirken, Pekin’in alımlarında olası bir düşüşün Tahran üzerindeki ekonomik baskıyı belirgin şekilde artırabileceği ifade edildi.

‘AZAMİ BASKI’ VE ASKERİ YIĞINAK İDDİASI

ABD’li yetkililer, İran’a karşı yürütülecek olası bir “azami baskı” stratejisinin yalnızca ekonomik adımlarla sınırlı kalmayabileceğini de dile getirdi. Buna göre, nükleer müzakereler ve diplomatik girişimlerin başarısız olması halinde, Orta Doğu’daki mevcut askeri yığınağın da bu sürecin bir parçası olarak değerlendirilebileceği ileri sürüldü.

Yetkililerin açıklamalarında, diplomasi kanallarının açık tutulduğu ancak sahadaki askeri hazırlıkların da eş zamanlı sürdüğü yönündeki vurgular dikkat çekti.

YÖNTEMDE GÖRÜŞ AYRILIĞI

Görüşmeye dair paylaşılan bilgilere göre Trump ve Netanyahu’nun, İran’ın nükleer silah edinme yeteneğinin olmaması yönündeki nihai hedefte ortaklaştığı, ancak bu hedefe ulaşma yöntemleri konusunda farklı yaklaşımlar sergilediği iddia edildi.

Yetkililer, Netanyahu’nun İran’la kalıcı ve güvenilir bir anlaşmanın mümkün olmadığı görüşünü dile getirdiğini, Trump’ın ise diplomasi ihtimalinin tamamen göz ardı edilmemesi gerektiğini savunduğunu aktardı. Bu çerçevede Trump’ın Netanyahu’ya, "Mümkün olup olmadığını göreceğiz, bir deneyelim" dediği öne sürüldü.

WİTKOFF VE KUSHNER DETAYI

Aynı kaynaklara göre Trump’ın, müzakere sürecine ilişkin değerlendirmelerini almak üzere Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Jared Kushner’le de görüş alışverişinde bulunduğu belirtildi. Witkoff ve Kushner’in, İran’la iyi bir anlaşmaya varmanın “zor olduğunu” ancak şu ana kadarki temaslarda “İranlıların doğru şeyleri söylediğini” ifade ettikleri iddia edildi.

NETANYAHU’NUN WASHİNGTON ZİYARETİ ERKENE ALINDI

Netanyahu’nun Beyaz Saray ziyareti de diplomasi trafiği açısından dikkat çekici bulundu. İsrail Başbakanı’nın, 18 Şubat için planlanan görüşmeyi bir hafta öne çekerek Umman’daki ABD–İran temaslarının ikinci turu öncesinde Washington’a gittiği kaydedildi.

İsrail basınında yer alan yorumlarda, ziyaretin zamanlamasının ABD ile İran arasında devam eden müzakerelerin seyrini etkileme ve Washington’un tutumunu şekillendirme amacı taşıdığı öne sürüldü.

UMMAN’DAN CENEVRE’YE UZANAN MÜZAKERE HATTI

İran ile ABD arasındaki nükleer görüşmeler, Haziran 2025’te yaşanan gerilimlerin ardından uzun süre kesintiye uğramış, diplomatik temaslar 6 Şubat’ta Umman’da yeniden başlamıştı. Tarafların, bölgesel tansiyonun yüksek seyrettiği ve Washington’un Orta Doğu’daki askeri varlığını artırdığı bir dönemde masaya dönmesi uluslararası kamuoyunda yakından izlenmişti.

ABD ile İran arasındaki nükleer müzakerelerin ikinci turunun 17 Şubat Salı günü Cenevre’de yapılmasının planlandığı bildiriliyor. Gözler, bu görüşmelerden çıkacak olası mesajlara çevrildi.

Kaynak: AA