Plasenta previa, plasentanın hamileliğin son aylarında doğum kanalını tamamen veya kısmen kapatmasıdır. Bu rahatsızlık doğumdan önce ve sonra ağır kanamaya sebep olabilir.

Plasenta, hamilelikte kadının rahminde gelişir. Bu kese benzer organ, gelişen bebeğe gıda ve oksijen sağlar. Ayrıca bebeğin kanındaki atık ürünleri de ortadan kaldırır.

Hamilelikte, rahim esneyip gelişirken plasenta da hareket eder. Gebeliğin erken dönemlerinde rahmin alt kısmında olması normaldir. Ancak gebelik devam edip rahim gerildikçe, plasenta genelde rahmin üstüne doğru hareket eder. Üçüncü trimesterde artık rahmin tepesine doğru olmalıdır. Böylece doğum kanalının doğum için açık olması sağlanmış olur.

Eğer plasenta rahmin alt kısmında kalırsa, doğum kanalının bir kısmını veya tamamını kapatabilir. Hamileliğin son aylarında bu durum ortaya çıkarsa, buna plasenta previa denilir. Bu rahatsızlığa sahip çoğu kadının yatak istirahatine ihtiyacı olur. (1)

Plasenta Previa İle Bağlantılı Belirtiler

Temel belirtisi aniden ortaya çıkan vajinal kanamadır ve hafif veya ağır olabilir. Ancak aşağıdaki belirtilerden herhangi birisi ortaya çıkarsa, hemen tıbbi yardım alın:

·         sancı veya keskin ağrı

·         günler veya haftalar sonra başlayıp duran kanamalar

·         cinsel ilişkiden sonra kanama

·         gebeliğin ikinci yarısında kanama

Plasenta Previa Risk Faktörleri

Plasenta previa geliştirme konusunda bazı risk faktörleri şöyle:

·         bebeğin sıradışı pozisyonda durması, ters veya çapraz duruyor olması

·         sezaryen, rahim miyomlarının alınması gibi çeşitli rahim operasyonları geçirmiş olmak

·         ikiz veya çoklu gebelik sahibi olmak

·         daha önce düşük yaşamış olmak

·         büyük plasenta

·         anormal şekilli rahim

·         daha önce çocuk doğurmuş olmak

·         geçmişte plasenta previa tanısı almış olmak

·         35 yaşından büyük olmak

·         Asya kökenli olmak

·         sigara içmek

Plasenta Previa Nasıl Teşhis Edilir?

Genelde plasenta previanın işaretleri ilk olarak 20. hafta ultrasonunda görülür. Bu ilk işaretler illa ki endişe sebebi değildir çünkü gebeliğin başlarında plasenta genelde rahmin alt kısmında olur.

Plasenta genelde kendini düzeltir. İstatistikler vakaların sadece %10’unun tam plasenta previaya dönüştüğünü gösteriyorlar. (2)

Eğer gebeliğin ikinci yarısında herhangi bir kanama yaşarsanız, doktor aşağıdaki yöntemlerden birisini kullanarak plasentanın yerini gözlemleyecektir:

·         Transvajinal ultrason: Doktor vajinaya bir ultrason cihazı sokarak vajinal kanal ve rahim ağzının görüntüsünü alır. Bu plasenta previa tespitinde en güvenilir ve tercih edilen yöntemdir.

·         Karın üstü ultrason: Karnınızın üstüne bir jel sürülür ve pelvik organların görüntülenmesi için ultrason cihazı kullanılır. Ses dalgaları ile görüntü alınır.

·         MRI: Bu teknik ile plasentanın yerleşimi açıkça görülebilir.

Plasenta Previa Türleri

Plasenta previanın dört türü var. Her birinin annenin normal doğum mu yapacağı yoksa sezaryen mi olacağını belirten kendine has etkileri vardır. Plasenta previa tedavisi hangi türüne sahip olduğunuza göre de değişir.

Kısmen

Plasenta doğum kanalını sadece kısmen kapatır. Vajinal doğum hala mümkündür.

Aşağı Yerleşimli

Bu tür erken-orta dönem gebelikte olur. Plasenta rahim ağzının kenarındadır ve vajinal doğum ihtimali yüksektir.

Marjinal

Plasenta rahmin alt kısmında gelişmeye başlar. Rahim ağzına dayalıdır ancak onu kapatmaz. Plasentanın kenarının rahmin iç açıklığına dokunuyor olmasından dolayı doğum sırasındaki küçük kanamalar olabilir. Ancak vajinal doğum genelde güvenlidir.

Tam

Bu en ciddi türüdür. Tam plasenta previada, plasenta zamanla tüm doğum kanalını kapatır. Sezaryen genelde önerilir ve ağır vakalarda bebeğin daha erkenden alınması gerekebilir.

Tüm türlerinde ağır veya kontrolsüz kanama olması halinde siz ve bebeğinizi korumak için acil sezaryen uygulanır.

Plasenta Previa Tedavisi

Doktor aşağıdaki verilere göre tedavi planına karar verecektir:

·         kanama miktarı

·         gebeliğin kaçıncı ayında olduğunuz

·         bebeğin sağlığı

·         plasenta ve bebeğin konumu

Kanamanın miktarı tedavi konusunda doktorun dikkate aldığı temel veri olacaktır.

Çok Az Kanama veya Kanama Olmaması

Plasenta previada çok az kanama olması veya hiç olmaması halinde doktor muhtemelen yatak istirahati verecektir. Yani mümkün olduğunca çok yatmalısınız ve sadece çok gerekli olduğunda ayakta durmalı veya oturmalısınız. Cinsellikten ve spordan uzak durmanız önerilecektir. Eğer bu zamanda kanama olursa, hemen tıbbi yardım almalısınız. (3)

Ağır Kanama

Ağır kanama hastane yatışı gerektirebilir. Kaybettiğiniz kan miktarına göre, kan nakli gerekebilir. Ayrıca erken doğumu önlemek için ilaç almanız gerekebilir.

Ağır kanama halinde doktorunuz doğum güvenli olduğu anda sezaryen önerecektir. Eğer sezaryenin daha erkene alınması gerekirse bebeğin akciğer gelişimini hızlandırmak için size kortikosteroid iğnesi yapılabilir.

Kontrolsüz Kanama

Kontrolsüz kanama varsa acil sezaryen uygulanacaktır.

Plasenta Previa Komplikasyonları

Doğum sırasında rahim ağzı açılarak bebeğin vajinal kanala doğru hareket etmesine izin verir. Eğer plasenta rahim ağzının önünde duruyorsa, açılma sırasında ayrılır ve bu da iç kanamaya sebep olur. Bu nedenle bebek prematüre olacaksa bile sezaryen gerekebilir çünkü eyleme geçilmezse anne kanamadan dolayı ölebilir. Vajinal doğum da anne için çok riskli olur çünkü doğumda veya sonrasındaki saatlerde ağır kanama olabilir.

Bebek Bekleyen Anneler İçin Destek

Plasenta previa tanısı bebek bekleyen anneler için telaş kaynağı olabilir. Kendinizi doğuma ve rahatsızlıkla başa çıkmaya hazırlamak için şunlara göz atabilirsiniz:

Öğrenin: Ne kadar çok şey bilirseniz, ne bekleyeceğinizi de o kadar bilirsiniz. Plasenta previa geçirmiş olan diğer kadınlar ile iletişime geçin.

Sezaryen doğum için hazır olun: Plasenta previa türünüze bağlı olarak vajinal doğum yapamayabilirsiniz. Unutmayın ki temel hedefiniz siz ve bebeğinizin sağlığı olmalı.

Yatak istirahatinin keyfini sürün: Eğer aktifseniz, yatak istirahati biraz sıkıcı olabilir. Ancak bu zamanı akıllıca kullanabilirsiniz:

·         fotoğraf albümü hazırlayın

·         mektup yazın

·         yaşamınızda gerçekleşecek değişimlere dair şeyler okuyun

Ayrıca kendinizi biraz şımartmayı unutmayın:

·         yeni pijamalar alın

·         iyi bir kitap okuyun

·         favori TV şovlarınızı izleyin

·         bir günlük tutun

Aile ve arkadaşlarınızdan destek almayı da unutmayın.