Sosyal Demokrasi Vakfı (SODEV) tarafından hazırlanan “Yoksul Semtlerde Madde Kullanımının Yaygınlaşması Raporu” 3 Mart 2021 günü zoom üzerinden organize edilen bir toplantıyla basına ve kamuoyuna duyuruldu.

Her geçen gün giderek artan uyuşturucu ve madde bağımlılığı, toplumun en önemli sorunlarından birisi haline gelmekte. SODEV tarafından hazırlanan “Yoksul Semtlerde Madde Kullanımının Yaygınlaşması Raporu” uyuşturucu ve madde kullanımıyla ilgili çarpıcı bilgileri ortaya koydu. 

Araştırmaya katılan ailelerin %51,8’i yaşadıkları bölgede uyuşturucu bağımlılığı sorunu olduğunu belirtirken, madde bağımlılığı sorunun başlıca nedeni olarak %44,3 ile aile içi iletişimsizlik ve sevgisizlik öne çıkıyor. Ayrıca, araştırmaya katılan ailelerin %58,8’i okul ve çevresindeki güvenlik önlemlerinin yetersiz olduğunu söylüyor.

SODEV tarafından focus grup ve CATI yöntemliyle gerçekleştirilen araştırma, İstanbul’un Bağcılar ve Sultanbeyli ilçelerinde orta öğrenim çağında çocuğu olan ebeveynler arasında yapılmıştır. Araştırma kapsamında 4 focus görüşme ve CATI yöntemiyle %95 güven aralığında %3 hata payı ile 1067 görüşme yapılmıştır.

İstanbul’un Bağcılar ve Sultanbeyli ilçelerinde yaşayan anne, baba, genç erkek ve genç kadınlarla yapılan focus grup görüşmelerinde gençlerden ve ailelerden son derece çarpıcı bilgiler alınmıştır. Bu kentlerde yaşayan gençlerin ve ailelerinin madde kullanımına dair birçok bilgiye hakim olduğu görülmektedir. Maddelerin alt ve üst fiyat limitlerinden tutun nerelerden temin edilebileceğine, satışların nerelerde ve hangi yöntemler ile yapıldığına kadar birçok alanda bilgiye sahip oldukları görülmektedir.

Bu durum madde kullanımının ve satışının bu kentlerde ne kadar yaygın olduğuna dair bir göstergedir. Madde kullanımının ne kadar yaygınlaştığına dair bir örnek ise okullarda madde kullanan ve kullanmayan gençlerin gruplaşması hatta zaman zaman bu iki grup arasındaki gerginliklerdir. Gençlerin bazıları kullanan grupların daha havalı kaldığını kullanmayanların ise daha sıradan kaldığını anlattığı görülmektedir.

Birçok gencin madde kullanımını finanse etmek için telefonunu sattığı, ailelerinden kitap alacağım diye para istediği, bazılarının ise kendi kullanımını karşılamak için satıcıya dönüştüğü gençler tarafından paylaşılmıştır. Aileler tarafında ise konu hakkında ciddi bir panik mevcut. Bazı aileler kentlerdeki madde kullanımının yaygınlığından dolayı çocuğu sadece sigara içiyorsa buna sevinir hale geldiklerini paylaşmakta.

Önlem olarak talepleri ise cezaların artırılması, denetimlerin sıklaştırılması, gençlere daha fazla spor imkanının yaratılması ve özellikle sorunlu okullarda güvenlik görevlendirilmesinin yapılmasıdır. Bazı orta ve orta üstü gelir grubundaki aileler yaşamlarındaki diğer alanlardan fedakarlık ederek sadece kapıda özel güvenlik var diye çocuklarını özel okullara gönderdiklerini belirtmektedir.

Sosyal Demokrasi Vakfı tarafından, İstanbul’un Bağcılar ve Sultanbeyli semtlerinde ortaokul veya liseye giden çocukları bulunan ailelerle yapılan görüşmelerde, araştırmaya katılan ailelerin %51,8’i yaşadıkları ilçelerde uyuşturucu bağımlılığı problemi olduğunu söylüyor. Katılımcıların yaklaşık %25’i etraflarında uyuşturucu bağımlılığı eğilimi gösteren gençlerin olduğunu belirtiyor.

“Aile İçi Sorunlar” Uyuşturucuya İten Başlıca Sebep

Araştırmaya katılan aileler, gençleri uyuşturucuya iten başlıca sebep olarak aile içi iletişim sorunları ve sevgi eksikliği olduğunu dile getiriyor. Ayrıca, arkadaş çevresi ve bulunulan ortamda uyuşturucuya iten sebeplerden bir tanesi olarak öne çıkıyor.  Aileler, gençleri uyuşturucuya iten en önemli sebep olarak %44,3 ile aile içi iletişimsizlik ve sevgi eksikliği derken; arkadaş çevresinin en etkili neden olduğunu belirtenlerin oranı %35,4 olarak dikkat çekiyor.

Okul ve Çevresinde Güvenlik Önlemleri Yetersiz

Araştırmaya katılan ailelerin %58,8’i okul ve çevresindeki güvenliğin bonzai vb. uyuşturucu madde satışlarını engellemede yetersiz olduğunu söylüyor. Aileler’in %72,4’ü parkalara yerleştirilecek kameraların madde bağımlılığına karşı mücadelede etkili olabileceği görüşünü paylaşıyor.

Emniyetten Denetim ve Devriyelerin Arttırılması Talep Ediliyor

Uyuşturucu ve madde bağımlılığı konusunda polis ve emniyetten başlıca beklenti olarak %65,6’lık oranla denetim ve devriyelerin arttırılması öne çıkıyor. Araştırmaya katılan ailelerin yaklaşık %10’u cezaların arttırılması gerektiğini belirtiyor.

Uyuşturucuyla Mücadelede Cezalar Yetersiz

Araştırmaya katılan ailelerin %84,4’ü uyuşturucu ve madde bağımlılığı ile ilgili cezaların yetersiz olduğunu söylüyor. Ailelerin %76,3’ü mahalle bekçilerinin uyuşturucuyla mücadelede resmi olarak görevlendirilmesi fikrine katıldığını dile getiriyor.

Bağımlılıkla Mücadelede Spor Öne Çıkıyor

Araştırmaya katılan aileler sporun uyuşturucuyla mücadelede etkili bir yöntem olduğu konusunda fikir birliğinde. Katılımcıların %80,4’ü gençleri spora yönlendirmenin uyuşturucu bağımlılığını önleme konusunda etkili bir yöntem olduğu görüşünü savunuyor. Ayrıca ailelerin %46,9’u okullardaki psikolojik danışmanlık ve rehberlik hizmetinin gençleri uyuşturucudan uzak tutmak konusunda etkili olduğunu belirtirken %31,8’i etkili olmadığını görüşünü paylaşıyor.

Aileler Çocuklarını Uyuşturucudan Korumak için Arkadaşlarıyla Tanışıyor

Araştırmaya katılan ailelerin %37,5’i çocuklarını madde bağımlılığından korumak için arkadaşlarıyla tanıştığını belirtiyor. %21,6’lık bir oran ise madde bağımlılığı konusunda aile içinde iletişimi güçlü tuttuğunu dile getiriyor. Ayrıca, ailelerin %11,7’si ise çocuklarının tek başına dışarıya çıkmasına izin vermediğini söylüyor. Aileler, gençler arasında uyuşturucu kullanımının giderek artmasında öncelik faktör olarak %37,8’lik bir oranla özenme ve merak duygusunun olduğunu belirtiyor. Bu görüşün ardından, aile içi iletişimsizlik ve arkadaş çevresi vurgusu öne çıkıyor.

Denetimlerin ve Verilen Cezaların Artması Talep Ediliyor

Uyuşturucu kullanımının önüne geçilmesi hakkında ailelerin ilk çözüm öneresi %33,6’lık bir oranla denetimlerin arttırılması. Bunun ardından gelen iki yanıtta ailelerin çocuklarıyla ilgilenmesi ve madde bağımlılığı hakkında çocuklarını bilinçlendirmesi olarak dikkat çekiyor. Bu iki soruya verilen yanıtların oranı ise sırasıyla 23,7 ve 22,7 seviyesinde. Araştırmaya katılan ailelerin %27,9’u siyasi partilerden cezaları arttırmasını beklerken, %26,6’sı siyasilerin birleşerek ortak bir çözüm üretmesi yönünde fikir belirtiyor.

“Hükumet uyuşturucu ile mücadele konusunda neler yapılmalıdır?” sorusuna araştırmaya katılan ailelerin %83,4’ü denetimlerin ve cezaların arttırılmasını beklediğini belirtiyor. “Türkiye’yi siz yönetseydiniz uyuşturucu ile mücadele konusunda neler yapardınız?” sorusuna yine büyük bir çoğunlukla denetimleri ve cezaları arttırırdım yanıtı veriliyor.