Selde Ölümden Nasıl Kurtulursunuz?

Geçmişten günümüze onlarca canımızı alan bu felaketler, toplum olarak sel anında tam olarak ne yaşandığını ve insanların aslında nasıl hayatını kaybettiğini hâlâ yeterince bilmediğimizi gösteriyor. Çoğu insan selde ölümleri basit bir "yüzerken boğulma" vakası sanır. Oysa gerçek çok daha acımasız ve karmaşık.

Sel suyu, havuzdaki ya da denizdeki durgun su değildir. Yıkıcı bir kuvvete sahip; çamur, kaya, çöp ve beton karışımı bir devasa çorbadır. İnsanlar çoğunlukla şu sebeplerle hayatını kaybeder:

Sürüklenen Cisimlerin Çarpması: Sel suyunun gücüyle sürüklenen tonlarca ağırlıktaki kütükler, taşlar, araçlar, çöp konteynerları ve beton parçaları insanlara hızla çarpar. Bu çarpmalar kemik kırılmalarına, ağır iç organ yaralanmalarına ve kafaya alınan darbelerle bilincin kaybolmasına yol açar.

Sersemleme ve Hareketsiz Kalma: Kafasına veya vücuduna ağır darbe alan kişi bilincini kaybeder ya da sersemler. Bilincini yitiren biri, su seviyesi bileğine kadar bile gelse yüzüstü düştüğünde nefes alamayarak boğulur.

Suyun Muazzam Gücü: Sadece 15 santimetre derinliğindeki hızlı akan sel suyu, yetişkin bir insanı ayağından kaydırıp düşürmeye yeterlidir. 30 santimetre derinliğindeki su ise araçları sürüklemeye başlar. Düşen bir insanın akan çamurlu suda tekrar ayağa kalkması fiziksel olarak neredeyse imkânsızdır.

Tuzaklara Sıkışma: Sel suları kanalizasyon kapaklarını, mazgalları ve köprü altlarını tıkar. Suyun altındaki güçlü vakum ve akıntı, insanları köprü ayaklarına, araç altlarına veya mazgallara sıkıştırır; sudan çıkamazlar.

Hipotermi ve Elektrik Çarpması: Yıkılan elektrik direkleri ve su altında kalan panolar elektrik çarpmalarına; saatlerce soğuk ve çamurlu suda kalmak ise vücut ısısının düşmesine (hipotermi) ve kalbin durmasına neden olur.

Selden Nasıl Sağ Çıkarsınız?

Sel anında saniyelerin önemi olur. Hayatta kalmak için şu altın kuralları aklınızdan çıkarmayın:

1. Sel Başlamadan Önce ve İlk Anlarda

Yüksek Yerlere Kaçın: Sel uyarısı aldığınız veya suyun yükselmeye başladığını gördüğünüz an, eşya kurtarmaya çalışmayın. Hemen en yakın yüksek noktaya, tepelere veya binaların üst katlarına çıkın.

Bodrum ve Giriş Katları Derhal Terk Edin: İstanbul’daki ölümlerin büyük kısmı bodrum katlardaki ev ve iş yerlerinde yaşandı. Su basmaya başladığı an bodrum katlar birer kapana dönüşür.

2. Sel Suyu İçinde Kaldıysanız

Asla Suyun İçinde Yürümeye Çalışmayın: Suyun derinliği ne olursa olsun, akan sel suyunun içine girmeyin. Suyun altındaki çukurları, açık mazgalları veya keskin cisimleri göremezsiniz.

Aracınızdaysanız Derhal Çıkın: Araçlar selde en büyük tuzaktır. Su seviyesi tekerleklere ulaştıysa aracı terk edip hemen yüksek bir yere tırmanın. Araç sürüklenmeye başlarsa kapılar su basıncından açılmaz; camı kırıp tavanına çıkın.

3. Suda Sürüklenmeye Başladıysanız

Sırtüstü Yüzün: Eğer suya kapıldıysanız, paniği bir kenara bırakıp sırtüstü yatın.

Ayaklarınızı akıntı yönüne doğru uzatın. Bu sayede başınızı darbelerden korursunuz; kayalara veya kütüklere kafanız değil, ayaklarınız ya da ayakkabılarınız çarpar.

Cisimleri İtin: Karşınıza çıkan engelleri ayaklarınızla iterek kendinizi koruyun.

Akıntıya Karşı Yüzmeyin: Gücünüzü akıntıya karşı yüzerek tüketmeyin. Akıntıyla birlikte kayarak yavaşça suyun kenarlarına, sığ bölgelere doğru çaprazlamasına yüzmeye çalışın.

Tutunacak Güvenli Bir Yer Bulun: Sağlam bir ağaç dalı, sabit bir bina kenarı veya direk bulduğunuzda tüm gücünüzle tırmanın ve yardım bekleyin.

Felaket anında malınız değil, canınız önceliğiniz olsun. Unutmayın, hiçbir eşya veya araç hayatınızdan daha değerli değil.