Kolesterolünüz Yüksek, Yaşınız Genç: Tehlike Nerede?

Kolesterolünüz yüksek çıkmış olabilir. Ama henüz 30 yaşındasınız. Kalbinizle ilgili bir şikâyetiniz yok, günlük yaşamınızı sorunsuz sürdürüyor, kendinizi sağlıklı hissediyorsunuz. Doktorunuzun önerdiği kontrolü de biraz ertelemekte sakınca görmüyorsunuz.

İşte asıl tehlike burada başlıyor: Yüksek kolesterol çoğu zaman hiçbir belirti vermeden damarlarınızı yıllarca etkileyebilir.

Kalp ve damar hastalıklarının yalnızca ileri yaşlarda ortaya çıktığını düşünmek büyük bir yanılgı. Çünkü damarlarımızdaki hasarın temeli, kalp krizi yaşanmadan onlarca yıl önce atılabilir.

Önemli olan yalnızca kolesterolünüzün bugün kaç çıktığı değil, damarlarınızın yüksek kolesterole kaç yıl boyunca maruz kaldığıdır.

Kolesterol yüksek çıktı, peki sonra?

Journal of the American College of Cardiology dergisinde yayımlanan geniş kapsamlı bir araştırma, gençlerde yüksek kolesterol saptandıktan sonra neler yaşandığını ortaya koydu.

Kaliforniya’da 18-39 yaşlarındaki 771 binden fazla kişinin sağlık kayıtları incelendi. Sonuç düşündürücüydü: Yüksek kolesterol saptanan gençlerin büyük bölümü ilk yıl içinde yeniden kontrol yaptırmamıştı. Kolesterolü çok yüksek olanların önemli bir kısmında bile ilaç tedavisine başlanması gecikmişti.

Özellikle LDL kolesterolü 190 mg/dL ve üzerinde olan gençlerde tablo dikkat çekiciydi. Bu gruptakilerin yarısından fazlasına, izlem süresi boyunca kolesterol düşürücü ilaç olan statin tedavisi başlanmamıştı.

Elbette ilaç başlanmayan herkesin hasta olacağını söyleyemeyiz. Ancak bu sonuçlar, yüksek kolesterolün saptanmasının tek başına yeterli olmadığını gösteriyor.

Bir test sonucu, ardından gerekli takip ve değerlendirme gelmiyorsa, koruyucu sağlık hizmetinin önemli bir halkası eksik kalıyor demektir.

Türkiye’de durum ne?

Türkiye’de gençlerde yüksek kolesterol saptandıktan sonra kaç kişinin kontrol edildiğini ve gerektiğinde tedavi aldığını gösteren kapsamlı verilerimiz yok.

TEKHARF ve TURDEP-II gibi büyük araştırmalar, kolesterolün yanı sıra diyabet, obezite ve hipertansiyon gibi kalp-damar risklerinin ülkemizde de önemli olduğunu gösteriyor. Ancak gençlerde yüksek kolesterolün ardından ne yapıldığını doğrudan ortaya koymuyor.

Türkiye’de asıl eksik, yalnızca kaç kişinin kolesterolünün yüksek olduğunu değil, bu kişilerin kaçının takip edildiğini ve gerektiğinde tedaviye ulaşıp ulaşmadığını da bilmiyor olmamız.

Genç olmak korumuyor

Kolesterol yüksekliği çoğu zaman belirti vermez. Kişi kendini iyi hissedebilir, spor yapabilir ve günlük yaşamını sorunsuz sürdürebilir. Ancak iyi hissetmek, damarların risk altında olmadığı anlamına gelmez.

LDL kolesterolün uzun yıllar yüksek seyretmesi, damar duvarlarında plak birikimine katkıda bulunabilir. Bu süreç zaman içinde kalp krizi ve inme riskini artırabilir.

Özellikle LDL kolesterolün 190 mg/dL ve üzerinde olması önemlidir. Genç bir kişide bu kadar yüksek bir değer, ailesel hiperkolesterolemi adı verilen kalıtsal bir hastalığın işareti olabilir. Böyle bir durumda hekim değerlendirmesi geciktirilmemelidir.

Peki ne yapmalı?

Kolesterolünüz yüksek çıktıysa sonucu unutmayın. Doktorunuzla kontrol zamanını, beslenme ve yaşam tarzı değişikliklerini, ilaç gerekip gerekmediğini konuşun. Ailenizde genç yaşta kalp krizi geçirenler veya çok yüksek kolesterolü olanlar varsa bunu mutlaka belirtin. Çünkü kalıtsal riskler, genç yaşta alınacak önlemleri daha da önemli hale getirir.

Unutmayın, amaç herkese ilaç vermek değil; riski doğru belirlemek ve gerekli tedaviyi zamanında başlatmaktır.

Kalbinizin yaşını yalnızca takvim belirlemez

Genç yaşta yüksek kolesterol, hemen kalp krizi geçirileceği anlamına gelmez. Ancak yıllarca ihmal edilirse gelecekteki riskin birikmesine ve kalp krizine de yol açabilir.

Bugün hiçbir şikâyetinizin olmaması, yarın da risk taşımayacağınız anlamına gelmez. Kalp sağlığını korumak, hastalık ortaya çıktıktan sonra değil, risk henüz sessizken başlar.

Kolesterolünüzü yalnızca ölçtürmeyin; yüksek çıktıysa peşini bırakmayın. Çünkü erken fark edilen risk, zamanında alınan önlemlerle giderilebilir.

Çünkü kalp sağlığını korumak, hastalık ortaya çıktıktan sonra değil, risk henüz ortaya çıkmamışken başlar.

Sorularınız İçin:

Instagram: @dr.bayramyildiz

Web: www.bayramyildiz.net