Bu satırları yazarken 6'lı masanın, yeni seçim sistemi yürürlüğe girmeden önceki bir tarihte, yani 6 Nisan'dan önce yapılacak bir erken seçim kararına destek vereceği bildirisini okudum. Bu nedenle yazı biraz değişti ama bunun notunu düşerek bir durum tespit yapalım.
Belirsizlik, kuralsızlık, hukuksuzluk, yasa, anayasa tanımazlık iklimi anksiyetesindeki vatandaş, 2023 yılına yeni birçok bilinmeyenli denklemle girdi. Daha yeni yılın haftası tamamlanmadan önümüze düşen erken seçim gündemi, parlamentoyu fesih, olağanüstü hal, sıkıyönetim tartışmaları, komplo ve kaos teorileri ile yaratılan endişe havası ülkeyi sardı.
Cumhur ittifakının adayı Cumhurbaşkanını yeniden seçtirebilmek için, seçimlerin yeni seçim sitemi yürürlüğe girdikten itibaren erken bir tarihe alınması yönünde iktidarın planları birer birer kamuoyuna sızdı ya da sızdırıldı. Erdoğan'ın yıllardır dillendirdiği 2023 hedefi doğrultusunda bu görevi kolay kolay bırakmak istemeyeceği aşikar. Ama ortağı ve küçük destekçileri ile birlikte iktidar partisinin oluşturduğu ittifakın oyları eriyen bir seyir izliyor. Arada bir, dönemsel olarak bazı toplumsal desteklerle çıkışlar olsa da, genel eğilimde düşüş olduğu araştırmaların uzun dönemli verilerine bakıldığında görülüyor.
Erdoğan (aday) olmaz/olamaz ise, Cumhur İttifakı partilerinin işi zor. Geçmişte var olmuş ve iktidarda yer etmiş büyük sağ siyaset partilerinin güçlü başkanları siyaset sahnesinden çıktığı anda, bu partilerin hızla eridikleri de bu ülke siyasetinin bir gerçeği. Bu nedenle şahsi oyu partisinin çok çok üstünde olan Erdoğan'ın devam etmesi gerekiyor. Zira Erdoğan'ın yerine gelecek herhangi bir adayın şansı yok. Bunun için de Cumhur ittifakının bekası için Erdoğan'ın adaylığı şart.
Ama Erdoğan'ın adaylığı için de TBMM'de bir uzlaşma şart. Herkesin bildiği gibi, Erdoğan'ın yeniden aday olabilmesi için seçimlerin normal zamanında değil erken yapılması gerekiyor. Her ne kadar Erdoğan şimdiye değin hep seçimlerin zamanında yapılacağını söylese de, yardımcıları ve vekilleri uygun erken seçim tarihi bulmayı ve kamuoyuna sızdırmayı sürdürüyorlar. Sanki saray ayrı dünyada, parti ayrı dünyada siyaset yapıyormuş gibi, sanki Erdoğan kuralına uyuyor ama Parlamento böyle istiyormuş gibi. bir hava estiriliyor. Bu "ikili siyaset" oyunlarına çok konuda tanık olduk. Yargı konularında, çıkan yasa ve yönetmeliklerin geri çevrilmesinde, bazı kararlardan dönülmesinde vs. vs.
Altılı muhalefet ise dün gece "erken seçime evet, ama..." diyerek, 6 Nisan itibarıyla yürürlüğe girecek yeni seçim yasasını "çıkmış haliyle" kadük bırakmayı hedefliyor. Yani 6'lı Masa, yeni seçim kanununun yürürlüğe gireceği 6 Nisan öncesinde yapılacak bir erken seçime "evet" diyecek. AKP bu teklife ne diyecek göreceğiz.
Ama ben şahsen muhalefet için, yeni seçim yasasının dezavantajları ile Erdoğan'ın yeniden aday olarak seçime giden süreci, ülkeyi diken üstünde tutacak bir gerginlikle yönetmesinin dezavantajlarını eşit görenlerdenim. Erdoğan'ın bu süre zarfında yürüteceği adaylık kampanyasının dokunulmazlığı ve içişleri, emniyet, yargı, medya üzerindeki yaptırım gücü düşünüldüğünde son kozlarını kullanacağı bir süreç olacak. Peki yeni seçim sistemi ile Erdoğansız bir seçime gitmenin, daha doğrusu Erdoğan'ın yeniden adaylığı reddedilmiş bir şekilde seçime gitmenin moral ve politik üstünlüğü olmaz mı?
Öte yandan iktidarın ülkenin bu ağır ekonomik koşullarını daha uzun süreli taşıyabilmesi giderek zorlaşıyor. Ancak 6 Nisan öncesi gibi kısa bir vadede daha cömert bir seçim politikası izleyebilir. Yani yeni yılın ilk çeyreği sonunda tüm kesimlerle ilgili zam vb iyileştirmeleri yapar. Bunun tetikleyeceği enflasyonu da Nisan sonrasına öteler ve vakit de kazanabilir. Henüz adayını bile belirlememiş -ve basına yansıyan dedikodulara göre masada isimlerin uçuştuğu - 6'lı Masa'nın bu kısa süre zarfında çok hatasız, çok yekpare gitmesi gerekiyor. Bu da bir risk.
Tüm bu tartışmalar, ince hesaplar, takvim didiklemeleri, seçim oyunları, adaylık çekişmeleri ile geçen şu kısacık hayatın hiç bitmeyen ekonomik, sosyal, hukuki, idari sorunları da var bir ömür süren. Ülkenin gerçek gündemi daha yüzdesi açıklanmadan enflasyon ile eriyen asgari ücret, asgari ücretliliğin giderek yaygınlaşması, giderek çoğalması, emeklilerin, memurların bu maaş zammı gündemine kafa sokmaya çalışmaları, sorunları bir türlü çözülemeyen çeşitli emekçi kesimler. Kamunun özelleşmesi, özelin merkezileşmesi. Özgürlüklerin birer birer kısıtlanması ya da ortadan kaldırılması, itirazların derdest edilmesi, hukukun hiçe sayılması. Şiddetten uyuşturucu ticaretine ülkedeki asayiş sorunları, sığınmacılarla büyüyen sosyal sorunlar...
Bu ülkenin, yukarıdaki tartışmaların yüzde 10'una bile erişemeyen gerçek gündemi iktidar masasına bir türlü konamıyor. Çünkü masa, bir kişinin iktidar süresini çeyrek asra çıkarmanın A, B, C... V, Y, Z planları ile dolu. 6'lı Masa ise bu gerçek gündemin planlarını kağıt üzerinde oluşturmuş görünüyor; ama büyük siyaset oyuncusu iktidarın, alfabenin 29 harfinden teşekkül planlarını ne kadar okuyabiliyor, işte onu bilemiyorum.
Hayırlısı olsun.