Hatay Büyükşehir Belediye Başkanı CHP'li Lütfü Savaş, 23 Nisan - 29 Ekim 2021 tarihleri arasında Hatay'ın İskenderun ve Arsuz ilçelerinde düzenlenecek olan EXPO 2021 Hatay'ın hazırlıklarını www.gercekgundem.com'a anlattı.

Kültür, tarih, eğitim, sanat, eğlence ve ticaret alanlarında olimpiyat olan Uluslararası EXPO'nun 2021'deki durağı EXPO 2021 Hatay'ın temasının "Medeniyetler Bahçesi" olduğunu belirten Hatay Büyükşehir Belediye Başkanı Lütfü Savaş'ın Gerçek Gündem'in sorularına verdiği yanıtları şöyle:

23 Nisan 2021’de EXPO 2021 Hatay’ın kapıları açılacak. Nedir bu Expo, içeriği nedir?

Lütfü Savaş: EXPO botanik EXPO’su 21 Ocak 2017’de Düsseldorf’ta aldık. 23 Ocak’ta ilan edildi. O tarihten beri plan, proje ve yapımla uğraşıyoruz. 23 Nisan 2021’de başlangıç yapacağız. Ona göre her türlü hazırlığımızı yapıyoruz.

HAZIRLIKLARIN YÜZDE 70'İ BİTTİ

EXPO 2021 Hatay’ın tam olarak tarihi ve süresi ne olacak?

Lütfü Savaş: EXPO 2021 Hatay tam olarak 23 Nisan 2021’de başlayacak, 29 Ekim 2021’de bitecek. Pandemide herhangi bir hafifleme olmazsa belki ileri bir tarihe ertelenebilir ama bütün var gücümüzle 23 Nisan 2021’e yetiştirmeye çalışıyoruz.  Şu anda bizim inşaatın Antakya Defne bölümündeki kısmı yüzde 70’in üzerinde bitmiş durumda.

İskenderun Arsuz bölümündeki kısmın ise yüzde 80 civarında bitmiş durumda. İnşaatları yıl sonuna kadar bitirip ondan sonra gelen kısımda ise gelecek şehirlerin bahçelerini, mutfaklarını… Bizim tıbbi aromatik bitkilerimizi yeşillendirmeyi yolları hepsini bitirmiş olacağız.

HATAY 309 DÖNÜMLÜK EĞLENCE VE KÜLTÜR MERKEZİ KAZANACAK

EXPO’lar düzenlediği ülkeye neler kazandırır?

Lütfü Savaş: İlk olarak itibar kazandırıyor. Ticari ve turizme katkı kazandırıyor. Bittikten sonraki süreç içerisinde EXPO için yapılan bütün değerler o şehre kalıyor. Ondan sonraki süreç içerisinde insanlar onları kullanmaya devam ediyor. 6 aylık bir EXPO süreci var ama bu 6 aydan sonra yapmış olduğumuz bütün yeşil alanlar, gastronomi köyü, kültürel değerler ve eğlence merkezi süreç içerisinde kullanılmaya devam edecektir. Hatay 309 dönüm arazide bir yeşil alan, eğlence ve kültür merkezi kazanmış olacak.

EXPO 2021 Hatay, Hatay’a tam olarak neler kazandıracak?

Lütfü Savaş: EXPO 2021 Hatay’ın içerisinde kültürel varlıklarımızı, tarihi varlıklarımızı, medeniyet birimimizi, bitki örtümüzü, tıbbı aromatik bitkilerimizi, endemik çiçeklerimizi, gastronomimizi, el sanatlarımızı, her şeyimizi sunacağımız bir merkez olacak.   Bu merkezde aynı zamanda dünya mutfağını da sergilemiş olacağız.  Dünya mutfağından insanlar 6 ay içerisinde faydalanacaklar.

Bizim halkımızı da o mutfaktan hem faydalanacak hem de öğrenecek. 6 ay sonra kalmak isteyen şehirler kalacak. Kalmak istemeyenler de bizim arkadaşlarımız tarafından yemek kültürü devam ettirilecek. Gelen insan hem Hatay’ın hem de dünyadaki UNESCO tarafından tescillenmiş mutfaklarla tanışmış olacak.

LÜTFÜ SAVAŞ: EXPO'DAN HERKES KAZANACAK

EXPO’nun vatandaşa doğrudan neler sağlaması düşünülüyor?

Lütfü Savaş: Hatay’ın tanınırlığı artacak, turizm ile ilgili beklentiler yükselecek. Turisttik amaçla gelen insan sayısı artacak. İnsanlar otelden tutun da lokantalara, esnafa kadar birçok insan kazanacak.  EXPO oradaki ekonomik çitayı, ticari çitayı, kültürel faaliyetleri yukarıya çıkartacak. EXPO’dan kazanması gereken herkes kazanmış olacak.

EXPO 2021 Hatay alanı şehrin neresinde, hangi ilçede? Ne büyüklükte bir alanda düzenlenecek?

Lütfü Savaş: İki alanda yapıyoruz. Bir tanesi Antakya Defne üzerinde, Amanos Dağları’nın eteğinde. 209 dönümlük arazi. Bir tanesi de Arsuz sınırları içerisinde, Karaağaç mevkiinde. Yani İskenderun, Arsuz ve Belen’in tam ortasında. Yaklaşık 100 dönüm civarında toplam 309 dönümlük arazi içerisinde iki bölge biz EXPO’yu yapıyoruz. 

TEMA BELLİ OLDU: MEDEDİYETLER BAHÇESİ

EXPO 2021 Hatay’ın teması ve hedefleri neler?

Lütfü Savaş: Teması Medeniyetler Bahçesi. Biliyorsunuz Hatay, bugüne kadar 13 ayrı medeniyete ev sahipliği yapmış bir şehir. Tam Mezopotamya’nın ortasında. Buğdaydan tutun da zeytine kadar ilk üretildiği yer.

Biz bu Medeniyetler Bahçesi’nde şunlara yer veriyoruz: 13 ayrı medeniyetin bugüne kadarki tarihsel sürecini gösteren bir mozaik yapıyoruz 1650 metre karelik bir alana. Bunun dışında bu 13 medeniyetin birbirine geçmeli bahçesini yapıyoruz. Bütün bunlarla birlikte bizim kazılar sırasında hiç ummadığımız bir yerde çıkan, Bizans’ın olduğu dönemde 5. YY’daki bir şapeli, mezarlıkları, arkeolojik eserleri ve mezar duvarlarını gösteren önemli bir arkeolojik alan yapıyoruz.

Yaklaşık 10 dönüm içerisine. Bunların dışında Hatay, Asya ve Avrupa’daki en fazla bitki örtüsüne sahip şehir. En fazla tıbbı aromatik bitkiye ve endemik çiçeğe sahip bir şehir.  Bütün bunları da orada görmüş olacağız. Hatay’ın el sanatlarını görmüş olacağız. Dışarıdan ve ülkemizdeki şehirlerin bahçelerini göreceğiz.

Antakya Defne üzerinde bir de gastronomi köyü yapacağız. Bir de organik tarımla ilgili sera yapacağız. Eğlence merkezi yapacağız. Hepsi bunların Antakya merkezde olacak. 3500 kişilik antik tiyatro yapacağız. Bütün eğlenceler burada olacak. Onun dışında birçok sanatsal faaliyetlerin yapılacağı alanlar olacak.

İskenderun Defne bölgesinde ise, 10 bin kişilik konser ve eğlence düzenlenecek bir alan olacak. Bunlarla birlikte UNESCO tarafından tescilli şehirlerin mutfakları ve bahçeleri olacak. İpek Yolu üzerinde de bazı beğendiğimiz şehirlerin yemek kültürünü ve bahçesini insanlarla buluşturacağız. Hatay’a gelen Medeniyetler Bahçesi’ni ve gastronomisini görecek.

Aynı zamanda İskenderun bölgesinde de dünya mutfağıyla ve dünya bahçesiyle tanışmış olacak. Bu mutfak ve bahçeler Expo bittikten sonra da devam edecek.  İsteyen şehirler kendi mutfağını orada tanıtmaya devam edecek. İstemeyenlerin yanına da biz ustalar vereceğiz, onların yemek kültürünü öğrenecek.

Onlar gittikten sonra da o kültürü devam ettireceğiz. Hatay’a gelen tarih, kültür, medeniyet birikiminden faydalandığı gibi… Onların bize bırakmış olduğu dünyanın güzel lezzetlerini hem yerelde hem de dünya çapındaki lezzetlerini tanımış olacak.

"2017 YILINDAN İTİBAREN ÇALIŞIYORUZ"

Hatay’da EXPO düzenleme fikri nereden çıktı?

Lütfü Savaş: Antalya yapmadan önce, biz de Antalya’ya Hatay’ın bahçesini götürmek istedik. Antalya A kategorisinde bir EXPO idi. Ülke bahçeleri vardı. Bizimle birlikte belediyelerinde gittiği bir Expo alanı oldu. Orada EXPO’yu tanırken biz de başvurduk. Hatay 9 yıldır savaşın gölgesinde, huzur arayan ekonomisini kalkındırmaya çalışan bir şehir. Bizim de insanlarımızın ticari ve turizm anlamında katılımcısına katkı sağlamak için. Ayrıca Hatay’ın ve ülkenin tanıtımı için biz de EXPO yapmak istedik. 2017 yılından itibaren çalışıyoruz.   

KORONAVİRÜS SALGINI HAZIRLIKLARI NASIL ETKİLEDİ?

Şu anda Expo 2021 Hatay hazırları ne durumda? Covid 19 salgını bu hazırlıkları nasıl etkiliyor?

Lütfü Savaş: Biz hazırlıklarımıza tam gaz devam ediyoruz. Covid salgını bizi etkilemedi. Çünkü biz bazen 24 bazen 16 saat çalışmaya devam ettik. İnşaat faaliyetleri bu yılın sonuna kadar bitecek ondan sonra da yol ve yeşillendirme çalışmalarımız devam edecek. 23 Nisan 2021 tarihine kadar yetiştirmek için çalışıyoruz. Şu anda da bir aksama görünmüyor.

Şu ana kadar kesinleşmiş olan katılımcılar var mı?

Lütfü Savaş: Almanya’dan iki şehir, Afrika’dan bir şehir, Özbekistan’dan bir şehir var. Kazakistan ve Azerbaycan da katılacak. Japonya ile baya ilerledik. 10 Afrika ülkesini bir alanda topluyoruz. Bütün UNESCO tarafından tescillenmiş şehirlere davet gönderdik. Onu takip ediyoruz. Avrupa Birliği’nin bütün büyükelçileriyle 100 üzerinde toplantı yaparak davet ettik, cevap bekliyoruz. Şu anda 20’nin üzerinde şehir gelecek. 10 Afrika ülkesinin haricinde.  

EXPO’nun finansmanını hangi kurumlar sağlıyor? Expo organizasyonundan şehrin finansal olarak karlı çıkması mümkün görünüyor mu?

Lütfü Savaş: EXPO’yu biz büyükşehir olarak üstlenmiş bulunmaktayız. Tabi ki genel bütçeden de para istiyoruz. Genel bütçeye katkı sağlayan ilk 7 şehirden bir tanesi Hatay. Hükümet tarafından genel bütçeden EXPO’ya katkı sağlanırsa memnun oluruz. Gelir- gider konusunda bizim geliri karşılama ile ilgili bir beklentimiz yok. Hatay’ın tanıtımı ve turizm gelirleri açısından önemli katkı sağlayacağını düşünüyoruz.

Bundan sonraki süreç içerisinde 309 dönümlük EXPO alanı eğlence, kültürel faaliyetler, eğitim faaliyetleri ve ticari alanda faaliyetine devam edecek. Şehrimiz 309 dönümlük alan içerisinde birçok faaliyetin iç içe yapıldığı, organizasyonun yapıldığı 2 merkezi kazanmış olacak. Yani hedefimizi 6 aylık değil, bundan sonraki yıllarda şehre ticari ve turizm alanında katkı sağlayacak önemli bir 2 merkezi kazandırmak.

"2 MİLYONLUK ZİYARETÇİ HEDEFİMİZ VAR"

EXPO 2021 Hatay’da ziyaretçileri neler bekliyor olacak? Ne büyükte bir ziyaretçi hedefiniz var?

Lütfü Savaş: Bizim 1,5- 2 milyonluk bir ziyaretçi hedefimiz vardı. Bunların yarısı yurtiçi yarısı yurtdışı. Tabi ki pandemi süreci, bu aşı ve aşıdan sonraki süreç çok önemli. Eğen aşı kasım, aralık, ocak  da yapılacaksa… Seyahat özgürlüğü isteyen, özellikle orta ve üst gelirli insanların Hatay’a gelme arzusunun artacağını düşünüyoruz. Çünkü yaklaşık 1 senelik bir seyahat açlığı olacak. Bu açlığı gidermek adına tam Ortadoğu’nun birleştiği yerde önemli bir organizasyon olacak. Bütün günlerinde birçok faaliyet olacak. İnsanların geleceğini düşünüyoruz. Bu 2 milyonu da geçebilir. Nisan ayından itibaren insanların psikolojisi ve pandeminin geldiği süreç bunu etkileyecek.

Expo 2021 Hatay’da ziyaretçileri neler bekliyor olacak? Ne tür etkinlikler veya sürprizler olacak?

Lütfü Savaş: Her türlü etkinlik olacak. Eğlenceden tutunda, kültürel faaliyetler, ticari faaliyetler, gastronomi, tarihsel birikimlerinden faydalanma… Tiyatrodan tutun da müziğe kadar birçok etkinlik iç içe olacak. 6 ayın üstünde her anında bir faaliyet olacak insanlar gezebilsin, görebilsin.

Yaşanan pandemi nedeniyle herhangi bir erteleme söz konusu olabilir mi? Önlemler konusunda nasıl bir program izliyorsunuz?

Lütfü Savaş: Bu kadar negatifliği fırsata çevirebiliriz. Pandemi o zamanlar yavaşlamış olursa aşı da gerçekten de beklentileri karşılarsa biz bu sıkıntıları günleri kazanca çevirebiliriz. Dünyadaki 3 organizasyondan bir tanesi; Olimpiyatlar, dünya şampiyonası ve EXPO’lar. Bu üçüncü büyük organizasyon. Biliyorsunuz Dubai ertelendi 1 sene. Dubai’den önce olması bizim için büyük bir artı sağlayabilir. Çünkü Dubai görsel zevki yüksek olsun diye müthiş teknoloji ve finans ile desteklenmiş bir organizasyon. O olmadan bizim yapmamız, gerçekten de bir açlığı gidermek adına iyi olur. Hem de özellikle 1 yıldır büyük organizasyon yapılmayan dünyada Hatay’ın tanıtımı ve turizmi için önemli bir artı olur.

EXPO sonrası için ne gibi planlarınız var?

Lütfü Savaş: EXPO sonrası bütün bu yapmış olduğumuz organizasyonlar devam edecektir. 6 aylık değil, bundan sonraki süreç içerisinde… Biliyorsunuz Paris’teki Eyfel Kulesi EXPO ile yapılmış hala hizmet ediyor. İngiltere’deki Hyde Park EXPO ile yapılmış hala devam ediyor. Bizim bu alanda klasikler arasına girsin istiyoruz. Bundan sonraki süreçte her yapmış olduğumuz alanın Hatay’ın ve ülkenin turizmine ve ticaretine katkı sağlasın istiyoruz. Yani devam edecek oradaki faaliyetler.

Bu sene Hatayspor Süper Lig’e çıktı, EXPO’yla da Hatay dünya klasmanında bir şehir olma yolunda ilerliyor diyebilir miyiz?

Lütfü Savaş: Biz Hatay’ın alt yapısı, Asi Nehri üst yapısı, tarihi eserleri, EXPO’su, gastronomisi, HADO dediğimiz deniz otobüsleri… Ve şimdi kırsal kalkınmaya başlayacağız. Bütün bunları bir konsept proje Hatay’ın Süper Lig’de yarışması için. Hatay’ın Süper Lig’de ticaret ve turizmden katkı alması için…. Tüm dünyadaki pastadan aldığı dilimi genişletmesi için yapılan bütün faaliyetler randomize yapılmış değildir. Bunlar bizim uzun yıllar Hatay’ın kalkınması ve bölgede var olması için yapmış olduğumuz faaliyetlerin bütünüdür.

Bütün bu faaliyetlerden sonra Hatayspor ve birçok spor dalında Hatay… Ya Süper Lig’de ya da 1. Lig’de… Hatay’ın son zamanlarda spor şehri olmasının sebebi de Hatay’ı bütüncül bir şekilde kalkınmasını sağlamak amacıyla yapmış olduğumuz projelerdir. Bunların hepsi bir bütün projelerdir. Her ne kadar ayrı ayrı da görünse de bu bütün proje Hatay’a ve ülkemize katkı sağlayacaktır.

EXPO 2021 Hatay Gönüllüsü olmak için TIKLAYIN

EXPO 2021 Hatay'a ilişkin oluşturulan resmi siteden çalışmaları görmek için TIKLAYIN