Covid-19 Pandemisi başlayalı iki yıl oldu. Salgının ne kadar süreceği ise belirsizliğini koruyor. Bir çoğumuz bu salgından farklı biçimde etkilendik. Özellikle şirketlerdeki ofis çalışanları evden çalışmaya başladılar. Yapılan araştırmalar bazı sektörlerde evden çalışanların oranının %80-90’a ulaştığını göstermektedir. Başlangıçta çok olumlu karşılanan bu modelin, hiç hesapta olmayan birçok sağlık sorununa da yol açtığı görülmüştür.

En çok görülen sağlık sorunları nelerdir?

1. İzolasyon Duygusu (Yalnızlık)

Çalışanların %37’si uzaktan çalışmanın sosyal izolasyon ve yalnızlığa yol açtığını belirtmektedir.

Yalnızlık ise stresin en önemli nedenidir. Stresin yol açtığı sorunları özetlersek:

-Gerginlik veya belirsizlik duygusu
-Üzüntü veya depresyon
-Yorgunluk
-Öfke veya sinirlilik duygusu
-Düşük motivasyon
-Dikkatle ilgili zorluk
-Uykusuzluk
-Madde bağımlılığı

2. Kötü Ergonomi (Vücudun Yapısına Uygun Olmayan Çalışma Ortamı)

Kötü ergonomi, evden çalışmanın genellikle ihmal edilen büyük bir sağlık riskidir. Bunun birkaç nedeni vardır.

İlk olarak, uzaktan çalışmaya geçiş neredeyse bir gecede gerçekleşti ve insanlar hazırlıksız yakalandı. Küçük apartman dairelerinde veya ortak yaşam alanlarında yaşayan uzaktan çalışanlar derme çatma ofislerde çalışmaya başladılar.

Bir araştırmada evden çalışanların sadece üçte biri ayrı bir odada çalıştığı, geri kalanların genellikle bir masada, yemek masasında ya da kanepede çalıştıkları tespit edilmiştir.

Dahası, herkes ergonomik bir kurulumun nasıl olması gerektiğinin farkında bile değil. Farkında olanların ise, genellikle uzun saatler çalışmaya uygun ve destekleyici bir kurulum için ihtiyaç duydukları şeyi satın alacak paraları yok.

Bir araştırmada uzaktan çalışanların %71'i, evden çalışmaya başladıktan sonra mevcut sırt ve eklem ağrılarının arttığını veya kötüleştiğini bildirmiştir. Başka bir çalışmada, evden çalışanların %23,5'i boyun ağrısı yaşadığını bildirmiştir.

Ofis çalışanlarının en yaygın kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarından biri ise Karpal Tünel Sendromudur ve el bileğinin ağrısı ile başlar. Uygun olmayan masa ve klavye kullanımı bu hastalığın oluşumunu kolaylaştırmaktadır.

3. Hareketsiz Yaşam Tarzı

Evden çalışanların en önemli sorunlarından birisidir. İşe gidip gelirken ya da işyerinde yapılan yürüyüşler sağlıklı bir yaşam için çok önemlidir. Ancak evden çalışmaya başlamakla hareket etme alanı oldukça kısıtlandı. Daha fazla yemek ve atıştırmalık yenmeye başlandı. Bunun sonucunda olanlar ise:

-Obezite
-Şeker hastalığı
-Yüksek tansiyon
-Kalp krizleri ve felç
-Egzama ve akne dahil cilt bozuklukları
-Sindirim sistemi bozukluklarıdır.

4. Ev ve İş Yaşamının Birbirine Karışması

Evde çalışanlar kendilerini pandemi öncesinde olduğundan daha fazla çalışırken bulurlar. İşe giderken ve gelirken harcadıkları zamanı da işine harcarlar. Bu da daha uzun ama karşılığı olmayan mesai demektir. Fakat uzun çalışma saatleri daha fazla stres, düzensiz uyku, depresyona yol açmaktadır. Aile içi tartışmalar bir yana bu durum diyabet ve kalp hastalığını da tetiklemektedir. Ayrıca ev işleri, çocuk varsa onun bakımı ve eğitimi de işin bir parçası olmaktadır.

5. Artan Stres ve Yorgunluk (Tükenmişlik)

Uzaktan çalışanların %82’sinin tükenmişlik duygusunu yaşadığı belirtilmektedir. Bunların yarıdan çoğu ofiste çalıştıklarından daha çok ve daha uzun süre çalıştıklarını söylemektedir. Yarıya yakını ise evden çalıştıkları için kendilerinden daha fazla özveri beklendiğini belirtmektedir. Ayrıca birçoğu ise 50 saatten fazla çalıştıklarını belirtmekte, hayatlarını artık “hiç bitmeyen bir iş günü” olarak tanımlamaktadırlar.

Tükenmişlik; kalp damar hastalıkları, yüksek tansiyon, obezite, zayıflamış bir bağışıklık sistemi, mide asit salgısında artma ve diyabete yol açabilir. Bu nedenle çok dikkatli olmak gerekir.

6. Bilgisayar Karşısında Uzun Süre Kalmak

-Göz yorgunluğu: Bilgisayarın mavi tayfının yol açtığı sorundur. Mavi ışığı engelleyen gözlük takmak göz yorgunluğunu ve baş ağrısını iyileştirebilir. Özellikle sabahları güneş ışığına çıkmak gözler için çok yararlı olmaktadır.

-İşitme kaybı (sürekli yüksek sesle kulaklık kullananlar)
-Sırt ve boyun ağrısı: Göz hizasından bilgisayara ya da telefona bakarken başımız
boynumuza 5,4 kg ağırlık verirken, kafamızı 60 derece eğerek bakarken 27 kg ağırlık
vermektedir. Bu nedenle monitörün göz hizasında olması ve dik durmak, boyun ve omuz sağlığı açısından çok önemlidir.

Ne Yapılmalı?

Her şeyden önce bu en büyük sorumluluk işverene aittir. Çalışanları sağlığını bozacak kadar yoğun bir çalışmaya zorlamak vicdani bir sorumsuzluktur. Kaldı ki yasaların da izin vermemesi gerekir. Ofis kirası, temizliği, yardımcı personel giderleri ve yemek parası gibi çalışanlar için normalde yapılan harcamalar hiç değilse çalışanların sağlığını korumak ve onlara uygun çalışma ortamı hazırlanmasında kullanılabilir.

Pandemi sürecinde Bilim Kurulu’nun bu konuyu dikkate alarak evden çalışanların karşılaşacağı sağlık sorunlarına çözüm üretmesi ve işvereni bu konuda zorlaması gerekir.

Evden çalışanlar ise öncelikle kendi sağlıkları için, fırsat buldukça hareket etmeli, az yemeli ve sağlık kontrollerini yaptırmalıdır. Ailesinde kalp ve damar hastalığı, yüksek tansiyon, şeker hastalığı, felç ve tansiyon gibi kronik hastalığı olanların ise çok daha dikkatli olmaları gerekir. Şeker ve kolesterol dahil kan tetkikleri ile tansiyon ölçümlerini doktorlarının önerdiği sıklıkta yaptırmalıdır.

Hepinize sağlıklı günler dilerim.

Sorularınız için:
Instagram: dr.bayramyildiz