Sözcü yazarı İsmail Saymaz, Sinovac'ın Türkiye distribütörü olan Keymen İlaç Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin sahibi Cantürk Alagöz ile aşıların getirilme sürecini konuştu.

Saymaz'ın konuyla ilgili bugünkü yazısı şöyle:

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Çin'den Türkiye'ye gönderilen 1 milyon doz Sinovac aşısının bedava geldiğini, Devlet Malzeme Ofisi'ne (DMO) dozu 12 dolara gelecek şekilde 12 milyon dolara satıldığını açıkladı.


Cantürk Alagöz

Kılıçdaroğlu'nun iddiası üzerine gözler, Sinovac'ın Türkiye distribütörü olan Keymen İlaç Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne çevrildi. Bugüne kadar suskunluğunu koruyan Keymen'in sahibi Cantürk Alagöz, ilk kez SÖZCÜ'ye konuştu.

Alagöz, 1969'da Iğdır'da doğdu.

Hacettepe Üniversitesi Kimya Mühendisliği'nden mezun oldu.

2004'ten beri ilaç sektöründe çalışıyor.

2016'da Keymen'i satın aldı.

Bu firma, 2013'ten bu yana Sinovac'ın distribütörlüğünü yapıyor. Sinovac'dan Hepatit A aşısını yıllardır Türkiye'ye getiriyor. Ayrıca Hindistan, Endonezya ve Güney Kore'deki ilaç ve aşı şirketlerinin de temsilciliğini yapıyor. Hepatit B'nin yanı sıra BCG, çocuk felci, kızamık gibi sekiz aşıyı ithal ediyor.

Aşı için nisanda başvurduk

■ Pandemi başladığında ne yaptınız?

Sinovac'ın Covid için çalışma yaptığını biliyordum. Nisanda Sinovac, “Türkiye klinik çalışmada bulunmak ister mi?” diye talepte bulundu. Sinovac'ın dünyaca ünlü ‘Science' dergisinde yayınlanan Faz 1 ve Faz 2 sonuçlarını okumuştum. Emin oldum ki, aşı güvenilir. Sağlık Bakanlığı'na klinik çalışma başvurusu yaptım. Eylül 15'te onay aldık.

■ Neden uzun sürdü?

Hacettepe Üniversitesi Etik Kurulu çok titizlendi. Sonuçta bilinmeyen bir aşı.

■ Kaç aşı getirildi?

13 bin gönüllü esas alınarak aşı getirildi. Klinik çalışmanın yüzde 90'ını ben sağladım. En basiti PCR testleri, antikor testleri…

■ Aşılar klinik aşamada torpilli kişilere uygulandı mı?

Bu doğru değil.

■ CHP Ankara Milletvekili Murat Emir, AK Partililere uygulandığını iddia ediyor.

Yok, aşılanmadılar.

■ Bazı kişiler aşılandı mı?

Bilmiyorum.

CHP'li Emir'e dava açacağım

■ Kılıçdaroğlu'nun iddia ettiği 1 milyon dozluk aşının bedava verilmesi nedir?

Aşının tamamını hazır ürün olarak getirmiyoruz. İstediğimiz miktarda alabilmek için Türkiye'de dolum yapalım dedik. Dolum için yatırım gerekiyor. Nedir bu? Vial (Dolum yapılan şişe) almanız lazım. Enjektör de var. Siparişlerini verdik. Bir milyon doz rakamı var ya, onun üzerinde ödedik.

■ Ne kadar masraf yaptınız?

12 milyon doların üzerinde. Masrafım bedava geldiği söylenen aşılardan fazla.

■ Sinovac'la mahsuplaştınız, öyle mi?

O vialleri, şırıngaları ben alıyorum ya, yatırımı yapıyorum ya, dolum tesislerine para ödeniyor ya… Onları kim ödüyor? Parayı nereden alacağım?

■ Herhalde tek kazancınız bu değildir.

Kazancım Sinovac'la yıllara dayalı distribütörlük anlaşmamla sınırlıdır. Bakın, ben aldığım fiyatın üzerine kuruş koymam. Dünyanın en uygun fiyatına alınan aşıda ciddi katkım var. Devletin bir kuruşunun cebime girmesini ar bilirim. Bu, göçük altındaki vatandaşın cebindeki parayı çalmaya benzer. Aşılama dozu arttıkça iftira artıyor.

■ Dava açacak mısınız?

Murat Emir'e evet… Gelen her aşı hepimizin annesine ve çocuğuna yapılıyor. Dikkat edin, ölüm oranları düştü. En az yüzde elli aşının etkisi var.

Gurur yaşıyorum, bana nasip oldu diye.

Bakın, anlaşma yapılırken koşul, siparişin yüzde 50'sinin peşin ödenmesiydi. Ancak ihale kanunu cevaz vermiyor. Devlet avans teminat mektunu almadan ödeme yapamaz. Çin de bu şartı kabul etmedi. Çin'in peşinattan vazgeçmesi benim risk almamla kalktı. DMO'ya teminat mektubunu ben verdim. Bunlar ciddi rakamlardı.

Hiçbir bankadan kredi vermediler.

■ Niye?

Çünkü güvenmiyorlardı. Diyorlar ki, ne olur ne olmaz, daha ortada bir şey yok, sonuç başarısız çıkarsa… Türkiye'nin “Başarısız olursa para geri ödenir” koşulu vardı. Çinliler kabul etti. Bankalar buna bile takıldı. Demek başarısız olacak diye.

Temmuza kadar toplum aşılanır

■ İhtiyacımız olan aşının neden yarısı temin edilebildi?

Firmalar büyük riske girip aşı üretmeye başladılarsa da kapasiteleri belli. O ihtiyacın karşılanması kolay değil.

■ Çin'den en çok aşıyı alan biz miyiz?

Biziz. 50 milyon doz için anlaşmamız var.

■ Geri kalanı ne zaman alacağız?

Çin sağlık otoritesinin onayına bağlı. İzin alındıkça yüklemeler yapılıyor. Ürün sıkıntısı yok. Mart sonunda 50 milyon gelir.

■ 100 milyon alacağımız söylendi.

İzinler netleşirse Türkiye, haziran ve temmuza kadar toplumun tamamını aşılar.

■ Dozuna ne kadar veriyoruz?

Fiyatı söylemeyeceğim. Dünyadaki en uygun fiyata aldık.

■ 10 doların üzeri değil mi?

Civarında.