Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan Uluslararası Sisteme Veto Tepkisi! ‘Adil ve Sağlıklı Değil’

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İstanbul’da düzenlenen Uluslararası Adalet Zirvesi’nde uluslararası sistemin işleyişine, Gazze’de yaşananlara ve küresel adaletsizliğe ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Mevcut düzenin hakkaniyetli ve sürdürülebilir olmadığını belirten Erdoğan, uluslararası anlaşmaların ve mahkeme kararlarının uygulanmadığını söyledi. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ndeki veto sistemini de eleştiren Erdoğan, “Adalet olmadan barış sağlanamaz. Güven ve itibar erozyonuna uğramış bir uluslararası sistemle karşı karşıyayız” dedi. Çırağan Sarayı’nda gerçekleştirilen zirvede farklı ülke ve bölgelerden gelen temsilcilere hitap eden Erdoğan, adaletin yalnızca devletlerin iç işleyişi açısından değil, küresel barışın sağlanması bakımından da temel bir unsur olduğunu vurguladı.

‘ADALET, DEVLETİN ÜZERİNE İNŞA EDİLDİĞİ TEMELDİR’

Konuşmasına zirveye katılan büyükelçileri ve uluslararası konukları selamlayarak başlayan Erdoğan, organizasyona ev sahipliği yapan Adalet Bakanlığına teşekkür etti. Farklı ülkelerin kendilerine özgü hukuk gelenekleri ve adalet sistemleri bulunduğunu belirten Erdoğan, adalet kavramının evrensel bir karşılığı olduğunu ifade etti. Adaletin haklıya hakkının teslim edilmesi ve güçsüzün güçlü karşısında korunması anlamına geldiğini söyleyen Erdoğan, “Adalet devletin üzerine inşa edildiği temeldir. Vicdan ve hakkaniyetin terk edildiği yerde adalet olmaz. Eşitliğin terk edildiği yerde adalet olmaz” ifadelerini kullandı. Devletin en temel sorumluluklarından birinin adaleti tesis etmek olduğunu belirten Erdoğan, adaletin küresel barışın sağlanmasında da önemli rol oynadığını söyledi. Birleşmiş Milletler’in temel amaçlarından birinin uluslararası barış ve güvenliğin korunması olduğunu hatırlatan Erdoğan, adaletin olmadığı bir ortamda kalıcı barışın da mümkün olamayacağını dile getirdi.

‘NERESİNDEN TUTSANIZ ELİNİZDE KALAN BİR SİSTEM VAR’

Uluslararası sistemin mevcut durumunu eleştiren Erdoğan, Birleşmiş Milletler çatısı altında 190’dan fazla ülkenin iradesinin, veto hakkına sahip beş daimi üyenin kararlarına bağlı olmasını adalet ve hakkaniyet açısından sorguladı. Erdoğan, mevcut sistemin yapısal sorunlarına dikkat çekerek, “Birleşmiş Milletler çatısı altındaki 190’dan fazla ülkenin iradesinin, veto imtiyazına sahip sadece beş üyenin kararlarına bağlı olduğu bir yapının adil ve sağlıklı olmadığının hepimiz bilincindeyiz” dedi. Uluslararası anlaşmaların ve mahkemelerin verdiği kararların uygulanmadığını belirten Erdoğan, sistemin temelindeki kuralların etkisiz hale geldiğini savundu. Erdoğan, “Bunları hamaset olsun, polemik olsun veya ajitasyon için söylemiyorum. Tam tersine bunlar, yüzleşmemiz gereken acı gerçeklerdir” ifadelerini kullanarak, sözlerini şöyle sürdürdü: “Kabul edelim ki neresinden tutsanız elinizde kalan bir sistem var ve bu sistemin küresel ölçekte yol açtığı sıkıntılara hepimiz tanıklık ediyoruz.”

‘75 BİNDEN FAZLA GAZZELİ KATLEDİLDİ’

Uluslararası sistemin en ağır sınavlarından birinin Gazze’de yaşananlar olduğunu belirten Erdoğan, sivillerin hayatını kaybetmeye devam ettiğini ve savaş sırasında korunması gereken yerlerin de saldırılara maruz kaldığını söyledi. Erdoğan, “Hepsinden önemlisi Gazze’de insanlar dünyanın gözü önünde siviller vahşice öldürülüyor. 75 binden fazla Gazzeli katledildi. Savaşta bile dokunulmaması gereken okullar, hastaneler ve diğer yerler bombalanıyor” dedi.

İsrail’i uluslararası hukuku hiçe saymakla suçlayan Erdoğan, Gazze’nin dünyanın en büyük toplama kampına dönüştüğünü savundu. Geçtiğimiz yıl tesis edilen ateşkesin İsrail tarafından ihlal edildiğini ve Kudüs’teki kutsal mekanların saldırılara uğradığını belirten Erdoğan, İsrail’in bölgesel barış ve istikrarı da olumsuz etkilediğini ifade etti.

‘İSRAİL, BÖLGENİN HUZURUNU VE BARIŞINI KENDİSİ İÇİN TEHDİT OLARAK GÖRÜYOR’

İsrail’in politikalarına yönelik eleştirilerini sürdüren Erdoğan, Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklığın çözülemediğini, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın devam ettiğini, Yemen ve Sudan başta olmak üzere farklı bölgelerde de çatışmaların sürdüğünü söyledi. Küresel ölçekte yaşanan sorunların yalnızca savaşlarla sınırlı olmadığını belirten Erdoğan, enerji güvenliğinden ticaret yollarına, lojistik koridorlardan teknolojik ve sivil altyapıya kadar birçok alanda mevcut sistemin yapısal sorunlarının hissedildiğini dile getirdi. Erdoğan, uluslararası hukukun herkes için geçerli olması gerektiğini vurgulayarak, suç işleyip ülke dışına çıkarak adaletten kaçabileceğini düşünenlere de mesaj verdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Suç işleyip ülke dışına çıkarak adaletten kaçabileceğini sananlar, nereye saklanırlarsa saklansınlar kendilerini güvende hissetmemelidir” ifadelerini kullandı.

KÜRESEL SERVET DAĞILIMINDAKİ ADALETSİZLİĞE DİKKAT ÇEKTİ

Uluslararası sistemdeki eşitsizliklerin eğitim ve teknolojiye erişim, iklim kriziyle mücadele, gıda güvenliği ve gelir dağılımı gibi alanlarda da belirginleştiğini söyleyen Erdoğan, ülkeler arasındaki ekonomik ve sosyal farkların giderek açıldığına işaret etti. Dünyanın bir bölümünde insanların yoksulluk ve yoklukla mücadele ettiğini, diğer bir kesimin ise küresel sistemin sağladığı imkanlardan geniş ölçüde yararlandığını belirten Erdoğan, servet dağılımındaki uçuruma dikkat çekti. Erdoğan, “Dünya genelinde sayısı 60 bini ancak bulan bir avuç elitin, 4 milyar insandan üç kat daha fazla servete, gelire, imkana sahip olması adil midir? Hakkaniyetli midir?” diye sordu. İklim değişikliği konusunda da adalet çağrısı yapan Erdoğan, çevreyi kirleterek zenginleşen gelişmiş ülkelerin, iklim değişikliğine etkisi sınırlı olan ülkeleri yalnız bırakmasının hakkaniyetli olmadığını savundu. Krizlerin çatışmaları, çatışmaların savaşları, savaşların ise istikrarsızlığı beraberinde getirdiğini belirten Erdoğan, bu tablo karşısında uluslararası sistemin yapısal sorunlarının görmezden gelinemeyeceğini ifade etti.

‘BU TÜM DÜNYA İÇİN İNSANLIK TESTİDİR’

Erdoğan, uluslararası hukukun uygulanmasının ve adaletin korunmasının yalnızca belirli ülkelerin değil, bütün insanlığın sorumluluğu olduğunu vurguladı. Gazze’de yaşananlar ve uluslararası sistemdeki sorunlar karşısında Türkiye’nin tutumuna ilişkin de mesaj veren Erdoğan, “Bu tüm dünya için, insanlık için bir testtir. Hepimiz için insanlık testidir. Türkiye gerekirse sıkıntı çeker ama kendine umut besleyenleri yarı yolda bırakmaz” dedi. Uluslararası anlaşmaların, mahkeme kararlarının ve hukukun temel ilkelerinin herkes için geçerli olması gerektiğini belirten Erdoğan, adaletin sağlanması ve küresel barışın korunması için mevcut sistemdeki sorunlarla yüzleşilmesi gerektiğini ifade etti.

Kaynak: AA