Dünyanın Gözü Çin'de: Trump'tan Üçlü Zirvede Nükleer Silah Çıkışı: 'İran Nükleer Silah Sahibi Olamayacak'
ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in Çin'de gerçekleştirdiği üçlü zirvede nükleer silahlar ve küresel güvenlik gündeme geldi. Trump, üç ülkenin nükleer silahlar konusunda görüşmek için benzersiz bir konumda olduğunu belirterek, 'İran nükleer silah sahibi olamayacak' dedi.
Dünya siyasetinin yakından takip ettiği üçlü zirve, Çin'in Şıncın kentinde gerçekleştirildi. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında bir araya geldi. İlk kez 'stratejik istikrar diyaloğu' niteliğinde düzenlenen görüşmede küresel barış, güvenlik ve nükleer silahların kontrolü öne çıktı. Trump, zirvede yaptığı açıklamada İran'ın nükleer silah sahibi olamayacağını söyledi.
3 LİDER KÜRESEL GELİŞMELERİ MASAYA YATIRDI
Çin Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, 3 liderin küresel barışı ilgilendiren önemli konularda görüş alışverişinde bulunacağı bildirilmişti. ABD, Çin ve Rusya liderlerini aynı masada buluşturan toplantı, 'stratejik istikrar diyaloğu' niteliğinde gerçekleştirilen ilk üçlü zirve olma özelliği taşıyor. Avrupa ve Orta Doğu'daki savaşların yanı sıra Pasifik bölgesindeki güç rekabetinin gölgesinde yapılan görüşmede, küresel gelişmeler gündeme geldi.
UKRAYNA, İRAN VE KUZEY KORE GÜNDEMDE
Üçlü zirvede Ukrayna, İran ve Kuzey Kore ile bağlantılı güncel jeopolitik krizlerin ele alınabileceği değerlendiriliyor. Büyük güçleri yakın dönemde ilk kez bu formatta buluşturan toplantı, sembolik açıdan da önem taşıyor. Tarafların zirve öncesinde yaptığı açıklamalar, nükleer silahların kontrolüne ilişkin konuların da görüşme gündeminde yer aldığına işaret etti.

Şİ: 'TARİHTEN DERS ALMALIYIZ'
Üçlü zirvenin başlangıcında konuşan Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, büyük ülkelerin ortak sorumluluklarına dikkat çekti. Şi, "Tarihten ders almalıyız. Büyük ülkelerin ortak sorumluluğu var. Küresel zorlukların üstesinden gelmek için üç ülke birlikte çalışmalıdır" ifadelerini kullandı.
PUTİN: ÜÇ ÜLKENİN DE ORTAK SORUMLULUĞU VAR
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de üç ülkenin barış ve güvenliğin korunmasında ortak sorumluluk taşıdığını belirtti. Küresel ve bölgesel ilişkilerin yanı sıra enerji güvenliğinin de ele alınması gerektiğini vurgulayan Putin, "Üç devletin barış ve güvenliğin korunmasında ortak sorumluluğu var. Küresel ve bölgesel bağları görüşmeliyiz. Bunun yanında, enerji güvenliğini de görüşmeliyiz. Rusya, Çin ve Amerika Birleşik Devletleri yapıcı bir şekilde iş birliği yaparlarsa, küresel istikrarın güçlenmesine katkıda bulunabilirler" dedi.
TRUMP: 'GERÇEKTEN TARİH YAZIYORUZ'
ABD Başkanı Donald Trump, Putin ve Şi ile gerçekleştirdiği üçlü görüşmeye ilişkin açıklamasında liderlerin sorumluluklarına vurgu yaptı. Geçmişte liderlerin görüş ayrılığı yaşadıkları isimlerle konuşmaktan kaçındığını belirten Trump, bu yaklaşımın barış getirmediğini savundu.
Trump, "Üçümüzün de özel sorumlulukları var. Geçmişteki liderler, görüş ayrılıkları yaşadıkları liderlerle konuşmaktan çoğu zaman kaçındı. Fırsatları geri çevirerek hiçbir zaman barış sağlanamadı. Gerçekten tarih yazıyoruz. Üç ülke nükleer silahlar konusunu görüşmek için benzersiz bir konumda. İran nükleer silah sahibi olamayacak" ifadelerini kullandı.
TRUMP VE Şİ CİNPİNG ARASINDA İKİLİ GÖRÜŞME
Trump ve Şi Cinping, üçlü zirvenin yanı sıra APEC kapsamında ikili görüşmede de bir araya geldi. Çin'in Şıncın kentinde gerçekleştirilen toplantıda iki ülke arasındaki ilişkiler, ticaret ve küresel gelişmeler ele alındı. Şi Cinping, Çin-ABD ilişkilerini doğru rotada tutmak için Trump ile birlikte çalışmaya hazır olduğunu belirtirken, iki ülke arasındaki ilişkilerin genel olarak istikrarlı ve iyiye gittiğini söyledi. Trump ise Şi'ye yönelik açıklamasında, "Bizim yapabildiklerimizi başka hiç kimse yapamaz" ifadelerini kullandı.
33. APEC ZİRVESİ ÇİN'DE DÜZENLENİYOR
33. APEC Zirvesi, 17-19 Kasım tarihlerinde Çin'in Guangdong eyaletine bağlı Şıncın kentinde gerçekleştiriliyor. Pasifik kuşağındaki 21 ekonominin oluşturduğu APEC, ilk zirvesini 1993 yılında düzenledi. Çin daha önce 2001 yılında Şanghay'da, 2014 yılında ise Pekin'de gerçekleştirilen zirvelere ev sahipliği yapmıştı.
ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Çin'in Shenzhen kentinde düzenlenen Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında bir araya geldi. Görüşmede iki ülke arasındaki ilişkiler, ticaret ve küresel gelişmeler ele alındı. Trump, Şi Cinping'e yönelik açıklamalarında iki liderin birlikte önemli işler başarabileceğini belirterek, "Bizim yapabildiklerimizi başka hiç kimse yapamaz" dedi.
TRUMP VE Şİ CİNPİNG'DEN İŞ BİRLİĞİ MESAJI
Görüşmede Şi Cinping, Trump ile birlikte çalışma konusundaki kararlılığının sürdüğünü vurguladı. Çin-ABD ilişkilerinin genel olarak istikrarlı olduğunu ve iyiye gittiğini belirten Şi, iki ülke arasındaki ilişkileri doğru rotada tutmak için Trump ile birlikte çalışmaya hazır olduğunu söyledi. Şi, "Stratejik istikrara dayalı, yapıcı bir Çin-ABD ilişkisi inşa etmek, daha önce benzeri görülmemiş bir girişimdir" ifadelerini kullandı. Çin lideri, Trump'a hitaben birlikte çalışmaya olan bağlılığının sürdüğünü de dile getirdi. Trump ise Çin liderine sıcak karşılaması için teşekkür ederek, "Son derece sıcak karşılama için teşekkür ederim" dedi. Şi'ye hitaben, "Sen benim arkadaşımsın ve çok özel bir ilişkimiz var" ifadelerini kullanan Trump, iki ülke arasındaki ilişkilerin önemine dikkat çekti. ABD Başkanı, "Bizim yapabildiklerimizi başka hiç kimse yapamaz" sözleriyle iki liderin iş birliğine vurgu yaptı.

'ÇİN İLE ADİL BİR İLİŞKİ KURDUK'
Trump, ABD ile Çin arasındaki ticari ilişkilere de değindi. İki ülke arasında adil bir ilişki kurduklarını belirten Trump, "Çin ile adil bir ilişki kurduk, istediğimiz bu işte" diye konuştu. Gümrük vergileri konusunda da açıklama yapan Trump, "Gümrük vergilerini adil bir şekilde bölüştürdük" dedi. ABD Başkanı, ticaret alanındaki düzenlemelerin iki ülke arasındaki ilişkiye denge getirdiğini savunarak, "Ticaret kurulumuz tek taraflı ilişkiye denge getirdi" ifadelerini kullandı.
TRUMP: Şİ İLE GÖRÜŞME VERİMLİ OLACAK
Şi Cinping ile yaptığı görüşmeye ilişkin değerlendirmede bulunan Trump, toplantının verimli geçeceğini söyledi. ABD Başkanı, bir önceki gece de Çin lideriyle 2 saat görüştüğünü açıkladı. Trump ayrıca petrolün Hürmüz Boğazı'ndan akışının sürmesi konusunda Şi Cinping ile aynı görüşte olduklarını belirterek, "Petrolün Hürmüz'den akması gerektiği konusunda Şi ile birlikte güçlü bir görüşe sahibiz" dedi.
TRUMP VE Şİ'NİN GÖRÜŞMESİ 13 DAKİKA SÜRDÜ
ABD medyasına göre Trump ile Şi Cinping arasındaki görüşme, başladıktan yaklaşık 13 dakika sonra sona erdi. İki liderin görüşmede ekonomi ve güvenlik konularını ele aldığı bildirildi.
'KİMSEDEN YARDIM İSTEMEYECEĞİM'
ABD Başkanı Donald Trump, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi için bulunduğu Çin'de Amerikan basınına açıklamada bulundu. Trump, kendisine yöneltilen, “İran'daki savaşı sona erdirmek için Çin veya Rusya'dan yardım talep etmeyi planlıyor musunuz?” sorusunu, “Biliyorsun, bizim yardıma ihtiyacımız yok. İranlılar anlaşma yapmak istiyor. Bu yüzden yardıma ihtiyacım yok. Kimseden yardım istemeyeceğim” diye yanıtladı.
'İRAN'I DAHA İYİ TANIDIK'
İran ile imzalanan mutabakat zaptını ‘zaman kaybı’ olarak değerlendiren Trump, “Bu mutabakat bir hata değildi. Bu süreçte İran'ı daha iyi tanıdık. Onların güvenilir olmadıklarını anladık” ifadelerini kullandı.

TRUMP'TAN PUTİN AÇIKLAMASI
Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile gerçekleştirdiği görüşmeye de değindi. Görüşmenin iyi geçtiğini belirten ABD Başkanı, Putin'le temasına ilişkin olumlu değerlendirmede bulundu. APEC Zirvesi kapsamında Trump, Şi Cinping ve Putin'in üçlü görüşme gerçekleştirmesi de gündemde yer alıyor. Trump daha önce yaptığı açıklamada, iki liderle bir araya geleceğini duyurmuştu.
'HERKES ÜÇLÜ GÖRÜŞMEYE HAZIRLANIYOR'
Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuriy Uşakov, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ABD Başkanı Donald Trump arasında gerçekleşen görüşmeyle ilgili açıklamada bulundu. Uşakov, Putin ve Trump arasındaki görüşmenin olumlu geçtiğini söyleyerek, “Putin görüşmeden son derece iyi bir ruh haliyle ayrıldı. Liderler, Ukrayna krizini ve ikili ilişkileri ele aldı. Görüşmede özel açıklamalar yapılmadı; şu an herkes üçlü görüşmeye hazırlanıyor” ifadelerini kullandı.

PUTİN VE Şİ CİNPİNG DE GÖRÜŞMÜŞTÜ
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping de zirve kapsamında bir araya gelerek iki ülke arasındaki stratejik ortaklığı ve küresel gelişmeleri ele almıştı. Putin, Rusya ile Çin arasındaki dış politika eş güdümünün istikrarlı şekilde sürdüğünü ve iki ülke arasındaki ticaret hacminin 2026 yılında da büyüme ivmesini koruyacağını belirtmişti. Şi Cinping ise Rusya-Çin ilişkilerinin geniş bir perspektife sahip olduğunu vurgulayarak, iki ülke arasındaki bağların küresel gelişmelerden etkilenmediğini ifade etmişti.

3 LİDER BİR ARAYA GELECEK
Günün ilerleyen saatlerinde Şi Cinping, Trump ve Putin’in katılacağı üçlü toplantı yapılacak.
ABD Başkanı Donald Trump, Çin’in Shenzhen kentinde düzenlenen Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Ekonomi Liderleri Zirvesi'nde konuştu. Toplantıya katılmaktan memnuniyet duyduğunu söyleyen Trump, Pasifik Okyanusu çevresindeki ülkelerin dünya ekonomisinin en dinamik ve en hızlı büyüyen bölgesini oluşturduğunu kaydetti. Trump, bölgenin küresel ölçekte sermaye, enerji ve yenilik kaynağı olduğunu da belirtti.

'ÇOK DİKKATLİ OLMALIYIZ'
Trump, yapay zeka ile ilgili değerlendirmesinde ise yapay zeka yerine ‘süper zeka’ ifadesini kullanarak, “Her türlü küresel düzenlemeye ya da süper zekayı kontrol altına almaya veya baskılamaya yönelik girişime karşıyız, buna izin vermeyeceğiz. Amerika Birleşik Devletleri, Sanayi Devrimi'nden bu yana yaşanan en büyük teknolojik dönüşüm olan süper zeka alanında dünya lideri olmaktan gurur duyuyor. Bu bir süper zeka ancak onu gözlem altında tutmalıyız. Dikkatli olmalı ve değer vermeliyiz. Neredeyse tamamen iyi bir şey olsa da bazı kötü unsurlar barındırıyor; bu kötü unsurları yönetirken çok dikkatli olmalıyız” dedi.
Bu yıl Çin’i ikinci kez ziyaret ettiğini anımsatan Trump, kendisini karşılayan Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’e teşekkür etti. Trump, Şi ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yapacağı üçlü görüşmenin tüm taraflar için yeni fırsatlar yaratmasını beklediğini aktardı.
Kaynak: AA-DHA
Dünya Liderleri Zirvesinde Şaşkına Çeviren Görüntü: Trump, Şi Konuşurken UyukladıDünya