Psikiyatristlerden Kritik Uyarı: 'Yapay Zeka Yalnızlığı Daha da Derinleştirebilir'
Doç. Dr. Mehmet Hamdi Örüm, 10 Ekim Dünya Ruh Sağlığı Günü’nde giderek yaygınlaşan yapay zeka ile dertleşme akımına karşı uyardı. Uzman isim, robotik sistemlerin geçici bir rahatlama sunsa da gerçek psikolojik tedavinin yerini tutamayacağını ve insan ilişkilerinden kopma riski barındırdığını vurguladı.
Teknolojinin hızla ilerlemesiyle birlikte yapay zeka destekli sohbet uygulamaları, artık sadece bilgi edinmek için değil, duygusal destek aramak ve kişisel sorunları paylaşmak için de yoğun şekilde kullanılıyor.
10 Ekim Dünya Ruh Sağlığı Günü kapsamında önemli açıklamalarda bulunan Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Hamdi Örüm, yapay zekanın sunduğu yargısız ve 7/24 erişilebilir iletişim konforunun, ciddi psikolojik sorunlarda uzman desteğine başvurmayı geciktiren ölümcül bir tuzağa dönüşebileceği uyarısını yaptı.
'ANLIK OLARAK İYİ GELEBİLİR ANCAK...'
Yapay zeka uygulamalarının insan dilini ve konuşma doğallığını başarılı şekilde taklit ettiğini belirten Doç. Dr. Mehmet Hamdi Örüm, bu sistemlerin ruhsal hastalıkları değerlendirecek klinik yetkinliğe sahip olmadığının altını çizdi.
Bireylerin yakınlarına bile anlatamadığı sırlarını bu platformlara açabildiğini ifade eden Örüm, "Karşılarında kendilerini yargılamayan bir sistemin olması insanlara anlık olarak iyi gelebilir. Ancak yapay zekanın yazılanlara uygun yanıtlar üretmesi, kişinin ruhsal durumunun doğru analiz edildiği anlamına gelmez. Depresyon veya kaygı bozukluğu gibi karmaşık klinik tablolar birkaç soru-cevapla teşhis edilemez" dedi.
'GERÇEK İNSAN İLİŞKİLERİNİN YERİNİ ALMASI RİSK OLUŞTURABİLİR'
Özellikle sosyal çevre kurmakta veya bağ kurmakta güçlük çeken kişilerin yapay zekayla kurduğu yoğun iletişimin dijital bir bağımlılığa dönüşebileceğini vurgulayan Örüm, bu durumun kişiyi gerçek dünyadan tamamen koparabileceğini belirtti.
Sağlıklı insan ilişkilerinin sadece konuşmaktan ibaret olmadığını hatırlatan Doç. Dr. Örüm, "Karşılıklı duygusal etkileşim, güven, empati ve sosyal bağlar ruh sağlığının en temel parçalarıdır. Yaşanan sorunları sadece ekrana anlatmak ve zamanla insanlardan kaçınmak, mevcut yalnızlık duygusunu kronikleştirir ve daha da derinleştirir" uyarısında bulundu.
'RUH SAĞLIĞINDA HERKESE UYAN TEK BİR ÇÖZÜM YOK'
Psikiyatrik hastalıkların tamamen kişiye özgü ve bütüncül bir değerlendirme gerektirdiğini belirten Örüm, klinik süreçlerde sadece anlık belirtilerin değil; hastanın yaşam öyküsü, aile ilişkileri, sosyal çevresi ve fiziksel sağlık durumunun bir bütün olarak ele alındığını söyledi.
Yapay zeka uygulamalarının stres yönetimi veya duygu takibi gibi alanlarda sadece "destekleyici" bilgi aracı olabileceğini ancak asla bir hekimin yerini alamayacağını aktaran Örüm, "Bir kişideki uyku sorunu depresyon belirtisiyken, başka birinde farklı bir fiziksel hastalığın işareti olabilir. Yapay zekadan alınan tavsiyelerle kendi kendine tanı koymak, ilaç kullanmak ya da mevcut tedaviyi değiştirmek çok büyük riskler barındırır" ifadelerini kullandı.
'YARDIM İSTEMEK ZAYIFLIK DEĞİL RUH SAĞLIĞINI KORUMANIN PARÇASIDIR'
Dünya Ruh Sağlığı Günü vesilesiyle toplumsal farkındalığa çağrı yapan Doç. Dr. Mehmet Hamdi Örüm; uzun süren mutsuzluk, hayattan keyif alamama, yoğun kaygı ve iştah değişiklikleri gibi alarm veren belirtilerin mutlaka ciddiye alınması gerektiğini söyledi.
Psikiyatrik destek almanın bir zayıflık göstergesi olmadığını belirten Örüm, teknolojinin hayatı kolaylaştırabileceğini ancak ruh sağlığı söz konusu olduğunda insan ilişkilerinin, empatinin ve uzman hekim desteğinin yerinin doldurulamayacağını belirterek sözlerini noktaladı.
Kaynak: DHA
