Peynir Üretiminde Yeni Dönem: Tamamen Yasaklandı
Tarım ve Orman Bakanlığı, peynir üretim standartlarını baştan sona değiştiren yeni 'Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği'ni Resmi Gazete'de yayımlayarak yürürlüğe koydu. Yeni düzenlemeyle peynir üretiminde süt proteini ve süt yağı haricindeki hayvansal-bitkisel yağlar, nişasta, soya ve jelatin kullanımı tamamen yasaklandı. Tüketiciyi yanıltan 'köy', 'çiftlik' ve 'doğal' gibi etiket ibareleri de kaldırıldı.
Tarım ve Orman Bakanlığı, gıda güvenliğini artırmak ve tüketici sağlığını korumak amacıyla peynir tebliğinde köklü bir reforma imza attı. Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni "Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği" ile 2015 yılından bu yana uygulanan eski mevzuat yürürlükten kaldırıldı.
Yeni düzenleme; peynirlerin üretim aşamasından işlenmesine, muhafazasından piyasaya arz edilmesine kadar olan tüm süreçleri yeniden şekillendirirken, taklit ve tağşişin önüne geçmeyi hedefliyor.
SÜT YAĞI VE PROTEİNİ DIŞINDAKİ BİLEŞENLERE GEÇİT YOK
Yeni tebliğ kapsamında, peynir üretiminde süt proteini dışındaki proteinlerin, nişasta ve nişasta bazlı ürünlerin, jelatinin, soya ürünlerinin ve süt yağı dışındaki her türlü hayvansal ile bitkisel yağların kullanılması kesin olarak yasaklandı. Bu kuralın tek istisnası, yalnızca çeşnili taze peynirlerde stabilizör amacıyla teknolojinin izin verdiği ölçüde nişasta kullanılabilmesi olacak.
Ayrıca, çiğ sütten veya hafif bir ısıl işlem olan termizasyon uygulanmış sütten üretilen ve telemesi haşlanmamış olan peynirler, en az 4 ay boyunca olgunlaştırılmadan piyasaya sunulamayacak. Olgunlaştırılmadan doğrudan satışa çıkacak peynirlerde ise çiğ sütün en az pastörizasyon normlarında ısıl işlemden geçirilmesi zorunlu olacak.
'KÖY VE DOĞAL PEYNİR' İFADELERİ YASAKLANDI
Düzenleme, peynir etiketlerindeki yanıltıcı beyanları da ortadan kaldırıyor. Artık etiketlerde "köy peyniri", "geleneksel peynir", "doğal peynir" ve "çiftlik peyniri" gibi tüketiciyi cezbeden ama standardı olmayan nitelemeler kullanılamayacak. Ürünlerin yağlılık sınıfı ve olgunlaşma durumları etiketlerde ürün adıyla birlikte açıkça yazılacak. Farklı hayvanların sütleri karıştırılarak yapılan peynirlerde, kullanılan süt türleri miktarlarına göre çoktan aza doğru sıralanacak.
En az 120 gün olgunlaştırılan kaşar peynirlerinde "eski" ibaresi yer alabilecekken; çiğ sütten üretilen telemesi haşlanmamış peynirlerin etiketinde en az 3 milimetre punto büyüklüğünde "çiğ sütten üretilmiştir" ibaresinin bulunması şart koşuldu. Çeşnili peynirlerde toplam çeşni oranı yüzde 6'yı, taze olanlarda ise yüzde 15'i geçemeyecek.
İŞLETMELERE 30 NİSAN 2027'YE KADAR UYUM SÜRESİ
Yeni tebliğle birlikte peynirlerin muhafaza ve nakliye zincirinde sıcaklığın 10 derecenin altında tutulması zorunlu kılındı. Eritme peynirlerin dökme olarak satılması ve telemenin doğrudan tüketiciye arz edilmesi de yasak maddeler arasında yer aldı.
Piyasada faaliyet gösteren gıda işletmelerine yeni kurallara uyum sağlamaları için 30 Nisan 2027 tarihine kadar süre tanındı. Bu tarihten önce üretilip piyasaya sunulan peynirler raf ömrü sonuna kadar tezgahlarda kalabilecek. Ancak yeni standartlara uymayan dilimlenebilir eritme peynirleri, 30 Nisan 2027'den sonra hiçbir şekilde piyasada bulundurulamayacak.
Kaynak: AA