19 Yıllık Çalışanın İşine Son Verildi: Yargıtay'dan Dikkat Çeken Tazminat Kararı
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, devamsızlık nedeniyle işten çıkarılan çalışanların tazminat haklarına ilişkin dikkat çeken bir karara imza attı. Ücretsiz izni bittikten sonra işverenin uyarısına rağmen 10 gün işe gitmeyen işçinin kıdem ve ihbar tazminatı alamayacağına hükmeden Yargıtay, işverenin fesih öncesinde çalışanın mazeretini sorma zorunluluğu bulunmadığını belirtti.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, devamsızlık nedeniyle işten çıkarılan çalışanların tazminat haklarına ilişkin emsal niteliğinde bir karara imza attı. Yüksek Mahkeme, işçinin mazeretsiz şekilde işe gelmemesi nedeniyle iş sözleşmesini haklı nedenle fesheden işverenin, fesih öncesinde çalışana mazeretini sorma zorunluluğu bulunmadığına hükmetti. Böylece kıdem ve ihbar tazminatına karar veren İş Mahkemesi hükmü oy birliğiyle bozuldu.
19 YILLIK ÇALIŞAN 90 GÜN İZİN KULLANDI
Karara konu olayda, aynı işyerinde 19 yıldır çalışan bir işçi, işverenden 90 gün ücretsiz mazeret izni aldı. İzin süresinin tamamlanmasının ardından yeniden ücretsiz mazeret izni talebinde bulunan işçiye, işveren tarafından izin verilmeyeceği ve belirtilen tarihte mesaiye başlaması gerektiği hem sözlü hem de yazılı olarak bildirildi. Ancak işçi, yapılan uyarılara rağmen işe dönmedi. Bunun üzerine hakkında 10 gün boyunca devamsızlık tutanağı tutuldu. İşveren de devamsızlığı gerekçe göstererek iş sözleşmesini haklı nedenle feshetti ve işçiyi tazminat ödemeden işten çıkardı.
İŞ MAHKEMESİ KIDEM VE İHBAR TAZMİNATINA HÜKMETTİ
İşten çıkarılan çalışan, İş Mahkemesi'ne başvurarak kıdem ve ihbar tazminatının yanı sıra yıllık ücretli izin, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil, hafta tatili, yol ve yemek ücreti ile asgari geçim indirimi alacaklarının tahsilini talep etti. Davalı işveren ise işçinin ücretsiz izin süresinin sona ermesinden sonra 10 gün boyunca işe gelmediğini belirterek davanın reddini istedi.
İş Mahkemesi, işverenin işçiye devamsızlığına ilişkin bir mazereti bulunup bulunmadığını sormadan iş sözleşmesini feshettiği gerekçesiyle kıdem ve ihbar tazminatına hükmetti. Mahkeme, asgari geçim indirimi, ulusal bayram ve genel tatil, yol ve yemek ücreti taleplerini ise reddederek davayı kısmen kabul etti. İşverenin karara itiraz etmesi üzerine dosyayı inceleyen Bölge Adliye Mahkemesi (BAM), istinaf başvurusunu esastan reddetti.
YARGITAY: İŞVERENİN MAZERET SORMA ZORUNLULUĞU YOK
Kararın işveren tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, işçinin devamsızlık nedeniyle işten çıkarılmasına ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu. Yargıtay, işverenin ücretli veya ücretsiz izin verdiği süre boyunca işçinin işe gelmesinin beklenemeyeceğini ve bu dönemde devamsızlıktan söz edilemeyeceğini vurguladı.
Kararda, yıllık ücretli iznin zamanını belirleme yetkisinin işverenin yönetim hakkı kapsamında olduğu, işçinin kendi kararıyla izne ayrılamayacağı belirtildi. İşveren tarafından izinli sayılmadığı halde yıllık izin kullandığını ileri sürerek işe gelmeyen çalışanın devamsızlık yapmış sayılacağı da hatırlatıldı.
'İŞVERENİN MAZERET SORMA ZORUNLULUĞU BULUNMAMAKTADIR'
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, dosyada işçinin devamsızlık yaptığının sabit olduğunu belirterek işverenin fesih öncesinde çalışana mazeretini sormak zorunda olmadığını ifade etti.
Kararda şu değerlendirmelere yer verildi:
"İşçiye devamsızlığa ilişkin mazeretinin bulunup bulunmadığı sorulmadan işverence iş sözleşmesinin sonlandırıldığı gerekçesiyle kıdem ve ihbar tazminatları hüküm altına alınmıştır. Ancak; işverenin, devamsızlık nedenine bağlı olarak iş sözleşmesini feshetmeden önce, işçinin mazeretinin bulunup bulunmadığını sorma zorunluluğu bulunmamaktadır. Kaldı ki davacı işçinin 'iş sözleşmesine tazminatlı bir şekilde son verilmesi' talebini içerir dilekçesi de iletilebilir bir mazereti bulunmadığını göstermektedir."
İŞ MAHKEMESİNİN KARARI OY BİRLİĞİYLE BOZULDU
Yüksek Mahkeme, iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı nedenle feshedildiği sonucuna vararak çalışanın kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamayacağına hükmetti. Kararda, bu taleplerin reddedilmesi gerekirken kabul edilmesinin hatalı olduğu belirtilerek bozma kararı verildi.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının ortadan kaldırılmasına ve ilk derece mahkemesinin kararının bozulmasına oy birliğiyle hükmetti.
Kaynak: İHA