Çin, ABD ve Rusya'dan 'Barış Bildirisi': 'Nükleer Savaş Kazanılmaz ve Asla Yapılmamalı'
ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in Çin'de gerçekleştirdiği tarihi üçlü zirve yaklaşık 1,5 saat sürdü. Görüşmede nükleer silahların azaltılması, Ukrayna-Rusya Savaşı ve küresel güvenlik ele alınırken Trump, İran'ın nükleer silah sahibi olmasına izin vermeyeceklerini söyledi. Yayımlanan 'Barış Bildirisi'nde üç ülkenin liderleri, "Nükleer savaş kazanılamaz ve asla yapılmamalıdır" ilkesini teyit etti.
Dünyanın yakından takip ettiği üçlü zirvede Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin bir araya geldi. Çin'in Şıncın kentinde, 33. Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında gerçekleştirilen tarihi toplantı yaklaşık 1,5 saat sürdü. Görüşmede nükleer silahların azaltılması, Ukrayna-Rusya Savaşı, küresel barış ve güvenlik konuları ele alındı. Zirvede Trump, İran'ın nükleer silah sahibi olmasına izin vermeyeceklerini söylerken, liderler büyük güçlerin küresel barışın korunmasındaki ortak sorumluluklarına dikkat çekti.
ÜÇLÜ ZİRVE YAKLAŞIK 1,5 SAAT SÜRDÜ
ABD, Rusya ve Çin liderlerini aynı masada buluşturan üçlü görüşme sona erdi. Yaklaşık 1,5 saat süren toplantı, üç ülkenin liderleri arasında "stratejik istikrar diyaloğu" niteliğinde gerçekleştirilen ilk üçlü zirve oldu. Avrupa ve Orta Doğu'daki savaşların, Pasifik bölgesindeki güç rekabetinin gölgesinde düzenlenen görüşmede Ukrayna, İran ve Kuzey Kore bağlantılı güncel jeopolitik krizler ile nükleer silahların kontrolü gündeme geldi.

TARİHİ 'BARIŞ BİLDİRİSİ'
Dünya siyasetinin üç büyük aktörü Çin, ABD ve Rusya, küresel güvenlik mimarisini ve enerji piyasalarını yakından ilgilendiren ortak bir deklarasyona imza attı. "Barış Bildirisi" adıyla yayımlanan metinde liderler, stratejik istikrarın korunması ve nükleer tehditlerin bertaraf edilmesi konusunda ortak irade ortaya koydu.
Üç ülkenin küresel barış ve güvenliğe olan bağlılıklarının vurgulandığı bildiride, nükleer silahların kullanımına kapıyı kapatan en üst düzey ilke yeniden kayda geçirildi. Liderler, "Nükleer savaş kazanılamaz ve asla yapılmamalıdır" mesajıyla olası bir küresel felaketin önlenmesine yönelik kararlılıklarını ilan etti.
NÜKLEER RİSKLERE KARŞI DİYALOG MEKANİZMASI
Metinde, uluslararası güvenliğin tesis edilmesi amacıyla diplomatik kanalların açık tutulacağı belirtildi. Buna göre Washington, Pekin ve Moskova yönetimleri; nükleer risklerin azaltılması ve nükleer silahların yayılmasının önlenmesi başlıklarında somut diyalog süreçleri yürütme konusunda mutabık kaldı.
ENERJİ PİYASALARINA YÖNELİK TEDARİK ADIMI
Bildirinin dikkat çeken bir diğer maddesi ise küresel ekonomi ve enerji güvenliğine ilişkin oldu. Üç süper güç, küresel piyasalardaki arz güvenliğini desteklemek amacıyla rafine petrol ürünlerinin üretimini ve tedarikini artırmayı planladıklarını duyurdu.
Şİ: DÜNYANIN İSTİKRARI, BÜYÜK ÜLKELER ARASINDAKİ BARIŞA BAĞLI
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, toplantının açılışında yaptığı konuşmada 3 ülke liderinin ilk yüz yüze görüşmesinin "çığır açıcı önemde" olduğunu söyledi. Büyük ülkeler arasındaki temasların bir tercih değil zorunluluk olduğunu belirten Şi, "Dünyanın istikrarı, büyük ülkeler arasındaki barışa bağlı" ifadelerini kullandı. Şi, Çin, Rusya ve ABD'nin küresel sınamalarla mücadelede örnek olması gerektiğini belirterek dünya barışının ve istikrarının korunması çağrısında bulundu.

TRUMP: ŞU AN TARİH YAZIYORUZ
ABD Başkanı Donald Trump da zirvenin açılışında konuştu. Şi Cinping'e ev sahipliği için teşekkür eden Trump, üç ülkenin liderleri arasında ilk kez üçlü toplantı gerçekleştirilmesinden memnuniyet duyduğunu dile getirdi. Trump, "Bu seyahatimde, ABD, Rusya ve Çin liderleri arasındaki ilk üçlü toplantıyı gerçekleştirme fırsatı bulmaktan dolayı son derece memnunum. Şu an tarih yazıyoruz. Üçümüzün konuşacağı çok şey var ve şimdiden pek çok konuyu ele aldık" dedi.
Dünyanın en büyük 3 ülkesinin liderleri olarak yalnızca kendi halklarını değil, tüm dünyayı etkileyen konularda açık, saygılı ve verimli diyalog kurma sorumlulukları bulunduğunu belirten Trump, geçmişteki liderlerin bu tür görüşmelerden kaçındığını savundu. Diyaloğun sorunların çözümünde önemli olduğunu vurgulayan Trump, "Dolayısıyla, diyalog ve ifade imkanlarını kısıtlayarak hiçbir zaman barış sağlanamamıştır. Birlikte, farklı bir yol izlemeyi tercih ediyoruz. Tarihi bir zirve, bize bir dizi çok önemli konuda yeni fırsatlar ve yaklaşımlar arama imkanı sunuyor" ifadelerini kullandı.
TRUMP: İRAN'IN NÜKLEER SİLAH SAHİBİ OLMASINA İZİN VERMEYECEĞİZ
Trump, ABD, Rusya ve Çin'in dünyanın en büyük nükleer güçleri olduğunu belirterek nükleer silahların azaltılması ve kullanılma riskinin düşürülmesi konusuna dikkat çekti. Üç ülkenin bu konuda görüşme yapmak için benzersiz bir konumda bulunduğunu söyleyen Trump, nükleer silahlardan vazgeçmenin zor olduğunu ifade etti. Trump, "Dünyanın açık ara en büyük üç nükleer gücü olan ABD, Rusya ve Çin, dünyadaki nükleer silahların sayısının nasıl azaltılabileceğini ve bu silahların kullanılma riskinin nasıl düşürülebileceğini görüşmek için benzersiz bir konumda bulunuyor. Şunu da belirtmeliyim ki, nükleer silahların azaltılması açıkçası oldukça zor bir iştir çünkü bir kez nükleer silahlara sahip olduğunuzda, onu bırakmak zordur" diye konuştu.
Dünya genelinde nükleer silahların geliştirilmesiyle mücadele konusunu da ele alacaklarını kaydeden Trump, İran'a ilişkin ise şu ifadeleri kullandı:
"İran'da yaptığımız şey bu. İran'ın nükleer silah sahibi olmasına müsaade etmeyeceğiz."
UKRAYNA-RUSYA SAVAŞI DA GÜNDEMDE
Trump, üçlü görüşmede Rusya-Ukrayna Savaşı'nın da ele alınacağını belirterek bu konuda Putin ile daha önce görüştüğünü hatırlattı. Savaşın sona ermesini umduğunu dile getiren Trump, "Ben de Putin de umuyoruz ki karşı taraf da bu savaşın sona erdiğini görmek istiyor" dedi. ABD Başkanı, ülkelerin egemenliğinin korunması gerektiğini de vurgulayarak Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) hakkında değerlendirmelerde bulundu. Trump, "Ayrıca, Uluslararası Ceza Mahkemesi gibi kontrolden çıkmış küreselci kuruluşlara karşı ülkelerimizin egemenliğini korumanın yollarını önereceğim. Uluslararası Ceza Mahkemesinin yetki sınırlarını çoktan aştığını düşünüyorum ve sanırım hepimiz bu konuda hemfikiriz" ifadelerini kullandı.
PUTİN: ÜLKELERİMİZİN ORTAK SORUMLULUĞU VAR
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ABD, Rusya ve Çin liderlerinin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin (BMGK) daimi üyeleri olarak ilk kez üçlü formatta bir araya geldiğini belirtti. Putin, toplantının düzenlenmesinden dolayı Çin yönetimine teşekkür etti. Üç ülkenin İkinci Dünya Savaşı'nda galip taraflar olduğunu hatırlatan Putin, ortak sorumluluklarının yalnızca bununla sınırlı olmadığını söyledi.
Putin, "Ülkelerimizi sadece bu değil, aynı zamanda uluslararası barış ve güvenliğin korunmasına yönelik ortak sorumluluğumuz birleştiriyor. BM'nin kuruluşunda öncü rol üstlendik. Bu nedenle, BM Şartı ve şartta yer alan ilkeler dahil, bu evrensel örgütün kurulmasıyla şekillenen uluslararası hukuk sisteminin korunması ve güçlendirilmesi, hepimizin sorumluluğundadır" dedi.
ENERJİ VE GIDA GÜVENLİĞİ DE ELE ALINACAK
Görüşmede küresel ve bölgesel ekonomik ilişkilerin yanı sıra gıda ve enerji güvenliği konularının da gündemde olduğunu belirten Putin, üç ülkenin bölgesel çatışmaların çözümünde ortak çıkarları bulunduğunu ifade etti. Ukrayna meselesini Çin Devlet Başkanı Şi ile önceki gün, Trump ile ise ikili görüşmesinde ele aldığını aktaran Putin, uluslararası terörizm ve organize suçla mücadelede de ortak çıkarlar bulunduğuna dikkat çekti. Putin, Rusya, Çin ve ABD'nin karşılıklı saygı, eşitlik ve çıkar dengesi temelinde iş birliği yapması durumunda küresel güvenlik ve istikrara önemli katkı sunabileceğini belirterek şöyle konuştu:
"Ülkelerimizin, Ukrayna meselesi dahil bölgesel çatışmaların çözümü konusunda birçok ortak çıkarı bulunuyor. Bu konuyu dün Çin Devlet Başkanı ile de görüştük. Bugün ise ABD Başkanı'nın inisiyatifiyle gerçekleştirdiğimiz ikili görüşmede, bu konuya geniş yer ayırdık. Uluslararası terörizm, uluslararası organize suç gibi tehdit ve zorluklarla mücadele konusunda da ortak çıkarlarımız var. Rusya, Çin ve ABD'nin, halklarımızın karşılıklı saygı, eşitlik ve çıkarlar dengesi temelinde yapıcı ve ortaklık anlayışıyla işbirliği yapmaları halinde, dünyada güvenlik ve istikrarın güçlendirilmesine önemli katkı sağlayabileceğine inanıyorum."
33. APEC ZİRVESİ ÇİN'DE DÜZENLENİYOR
33. APEC Zirvesi, 17-19 Kasım tarihlerinde Çin'in Guangdong eyaletine bağlı Şıncın kentinde gerçekleştiriliyor. Pasifik kuşağındaki 21 ekonominin oluşturduğu APEC, ilk zirvesini 1993 yılında düzenledi. Çin daha önce 2001 yılında Şanghay'da, 2014 yılında ise Pekin'de gerçekleştirilen zirvelere ev sahipliği yapmıştı.
🎥 ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, APEC Zirvesi kapsamında Çin'de düzenlenen üçlü görüşmede aynı masada buluştu https://t.co/UGZv5t2pbR
— Gerçek Gündem (@gercekgundem) November 19, 2026
TRUMP VE Şİ CİNPİNG ARASINDA İKİLİ GÖRÜŞME
Trump ve Şi Cinping, üçlü zirvenin yanı sıra APEC kapsamında ikili görüşmede de bir araya geldi. Çin'in Şıncın kentinde gerçekleştirilen toplantıda iki ülke arasındaki ilişkiler, ticaret ve küresel gelişmeler ele alındı. Şi Cinping, Çin-ABD ilişkilerini doğru rotada tutmak için Trump ile birlikte çalışmaya hazır olduğunu belirtirken, iki ülke arasındaki ilişkilerin genel olarak istikrarlı ve iyiye gittiğini söyledi. Trump ise Şi'ye yönelik açıklamasında, "Bizim yapabildiklerimizi başka hiç kimse yapamaz" ifadelerini kullandı.
33. APEC ZİRVESİ ÇİN'DE DÜZENLENİYOR
33. APEC Zirvesi, 17-19 Kasım tarihlerinde Çin'in Guangdong eyaletine bağlı Şıncın kentinde gerçekleştiriliyor. Pasifik kuşağındaki 21 ekonominin oluşturduğu APEC, ilk zirvesini 1993 yılında düzenledi. Çin daha önce 2001 yılında Şanghay'da, 2014 yılında ise Pekin'de gerçekleştirilen zirvelere ev sahipliği yapmıştı.
ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Çin'in Shenzhen kentinde düzenlenen Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında bir araya geldi. Görüşmede iki ülke arasındaki ilişkiler, ticaret ve küresel gelişmeler ele alındı. Trump, Şi Cinping'e yönelik açıklamalarında iki liderin birlikte önemli işler başarabileceğini belirterek, "Bizim yapabildiklerimizi başka hiç kimse yapamaz" dedi.
TRUMP VE Şİ CİNPİNG'DEN İŞ BİRLİĞİ MESAJI
Görüşmede Şi Cinping, Trump ile birlikte çalışma konusundaki kararlılığının sürdüğünü vurguladı. Çin-ABD ilişkilerinin genel olarak istikrarlı olduğunu ve iyiye gittiğini belirten Şi, iki ülke arasındaki ilişkileri doğru rotada tutmak için Trump ile birlikte çalışmaya hazır olduğunu söyledi. Şi, "Stratejik istikrara dayalı, yapıcı bir Çin-ABD ilişkisi inşa etmek, daha önce benzeri görülmemiş bir girişimdir" ifadelerini kullandı. Çin lideri, Trump'a hitaben birlikte çalışmaya olan bağlılığının sürdüğünü de dile getirdi. Trump ise Çin liderine sıcak karşılaması için teşekkür ederek, "Son derece sıcak karşılama için teşekkür ederim" dedi. Şi'ye hitaben, "Sen benim arkadaşımsın ve çok özel bir ilişkimiz var" ifadelerini kullanan Trump, iki ülke arasındaki ilişkilerin önemine dikkat çekti. ABD Başkanı, "Bizim yapabildiklerimizi başka hiç kimse yapamaz" sözleriyle iki liderin iş birliğine vurgu yaptı.

'ÇİN İLE ADİL BİR İLİŞKİ KURDUK'
Trump, ABD ile Çin arasındaki ticari ilişkilere de değindi. İki ülke arasında adil bir ilişki kurduklarını belirten Trump, "Çin ile adil bir ilişki kurduk, istediğimiz bu işte" diye konuştu. Gümrük vergileri konusunda da açıklama yapan Trump, "Gümrük vergilerini adil bir şekilde bölüştürdük" dedi. ABD Başkanı, ticaret alanındaki düzenlemelerin iki ülke arasındaki ilişkiye denge getirdiğini savunarak, "Ticaret kurulumuz tek taraflı ilişkiye denge getirdi" ifadelerini kullandı.
TRUMP: Şİ İLE GÖRÜŞME VERİMLİ OLACAK
Şi Cinping ile yaptığı görüşmeye ilişkin değerlendirmede bulunan Trump, toplantının verimli geçeceğini söyledi. ABD Başkanı, bir önceki gece de Çin lideriyle 2 saat görüştüğünü açıkladı. Trump ayrıca petrolün Hürmüz Boğazı'ndan akışının sürmesi konusunda Şi Cinping ile aynı görüşte olduklarını belirterek, "Petrolün Hürmüz'den akması gerektiği konusunda Şi ile birlikte güçlü bir görüşe sahibiz" dedi.
TRUMP VE Şİ'NİN GÖRÜŞMESİ 13 DAKİKA SÜRDÜ
ABD medyasına göre Trump ile Şi Cinping arasındaki görüşme, başladıktan yaklaşık 13 dakika sonra sona erdi. İki liderin görüşmede ekonomi ve güvenlik konularını ele aldığı bildirildi.
'KİMSEDEN YARDIM İSTEMEYECEĞİM'
ABD Başkanı Donald Trump, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi için bulunduğu Çin'de Amerikan basınına açıklamada bulundu. Trump, kendisine yöneltilen, “İran'daki savaşı sona erdirmek için Çin veya Rusya'dan yardım talep etmeyi planlıyor musunuz?” sorusunu, “Biliyorsun, bizim yardıma ihtiyacımız yok. İranlılar anlaşma yapmak istiyor. Bu yüzden yardıma ihtiyacım yok. Kimseden yardım istemeyeceğim” diye yanıtladı.
'İRAN'I DAHA İYİ TANIDIK'
İran ile imzalanan mutabakat zaptını ‘zaman kaybı’ olarak değerlendiren Trump, “Bu mutabakat bir hata değildi. Bu süreçte İran'ı daha iyi tanıdık. Onların güvenilir olmadıklarını anladık” ifadelerini kullandı.

TRUMP'TAN PUTİN AÇIKLAMASI
Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile gerçekleştirdiği görüşmeye de değindi. Görüşmenin iyi geçtiğini belirten ABD Başkanı, Putin'le temasına ilişkin olumlu değerlendirmede bulundu. APEC Zirvesi kapsamında Trump, Şi Cinping ve Putin'in üçlü görüşme gerçekleştirmesi de gündemde yer alıyor. Trump daha önce yaptığı açıklamada, iki liderle bir araya geleceğini duyurmuştu.
'HERKES ÜÇLÜ GÖRÜŞMEYE HAZIRLANIYOR'
Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuriy Uşakov, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ABD Başkanı Donald Trump arasında gerçekleşen görüşmeyle ilgili açıklamada bulundu. Uşakov, Putin ve Trump arasındaki görüşmenin olumlu geçtiğini söyleyerek, “Putin görüşmeden son derece iyi bir ruh haliyle ayrıldı. Liderler, Ukrayna krizini ve ikili ilişkileri ele aldı. Görüşmede özel açıklamalar yapılmadı; şu an herkes üçlü görüşmeye hazırlanıyor” ifadelerini kullandı.

PUTİN VE Şİ CİNPİNG DE GÖRÜŞMÜŞTÜ
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping de zirve kapsamında bir araya gelerek iki ülke arasındaki stratejik ortaklığı ve küresel gelişmeleri ele almıştı. Putin, Rusya ile Çin arasındaki dış politika eş güdümünün istikrarlı şekilde sürdüğünü ve iki ülke arasındaki ticaret hacminin 2026 yılında da büyüme ivmesini koruyacağını belirtmişti. Şi Cinping ise Rusya-Çin ilişkilerinin geniş bir perspektife sahip olduğunu vurgulayarak, iki ülke arasındaki bağların küresel gelişmelerden etkilenmediğini ifade etmişti.

'ÇOK DİKKATLİ OLMALIYIZ'
Trump, yapay zeka ile ilgili değerlendirmesinde ise yapay zeka yerine ‘süper zeka’ ifadesini kullanarak, “Her türlü küresel düzenlemeye ya da süper zekayı kontrol altına almaya veya baskılamaya yönelik girişime karşıyız, buna izin vermeyeceğiz. Amerika Birleşik Devletleri, Sanayi Devrimi'nden bu yana yaşanan en büyük teknolojik dönüşüm olan süper zeka alanında dünya lideri olmaktan gurur duyuyor. Bu bir süper zeka ancak onu gözlem altında tutmalıyız. Dikkatli olmalı ve değer vermeliyiz. Neredeyse tamamen iyi bir şey olsa da bazı kötü unsurlar barındırıyor; bu kötü unsurları yönetirken çok dikkatli olmalıyız” dedi.
Bu yıl Çin’i ikinci kez ziyaret ettiğini anımsatan Trump, kendisini karşılayan Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’e teşekkür etti. Trump, Şi ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yapacağı üçlü görüşmenin tüm taraflar için yeni fırsatlar yaratmasını beklediğini aktardı.
Kaynak: AA-DHA-İHA
Dünya Liderleri Zirvesinde Şaşkına Çeviren Görüntü: Trump, Şi Konuşurken UyukladıDünya