İklim Krizi Raporu: Türkiye'de En Ölümcül Afet Şiddetli Yağış ve Sel Oldu
Meteoroloji Genel Müdürlüğü verileri, Türkiye'deki iklim tehlikesini gözler önüne serdi. Ülkede son 20 yılda meteorolojik ekstrem olay sayısı iki katından fazla artarken; yüzyılın başında 400'ün altında olan afet sayısı, 2026 yılının ilk 9 ayında bin 329'a fırladı. Yıllara göre; en tehlikeli olaylar arasında ilk sırada yağmur ve sel, ardından fırtına ile hortum yer aldı.
Kaynak: DHA
Küresel ısınma ve iklim değişikliğinin faturası Türkiye için her geçen yıl daha da ağırlaşıyor. Son yıllarda ardı ardına kırılan meteorolojik rekorlar, can kayıpları ve büyük maddi hasarlarla birleşerek doğa olaylarının artık yapısal birer felakete dönüştüğünü ortaya koyuyor.
Meteoroloji verilerine göre, ekstrem hava olaylarındaki tırmanış 2014 yılından itibaren korkutucu bir ivme kazandı. 2014'te 500 olan afet sayısı, 2016'da bin 313 olayla o dönemin rekorunu kırdı. Türkiye yıllık bazda "bin" afet barajını ilk kez kalıcı olarak 2021 yılında (1024 olay) aştı.
Takip eden yıllarda tırmanış sürdü; 2022'de bin 30, 2023'te ise bin 475 ekstrem olayla tarihi zirve görüldü. Geçen yıl bin 11 olarak kayıtlara geçen afet sayısı, içinde bulunduğumuz 2026 yılının yalnızca Ocak-Eylül döneminde şimdiden bin 329'a ulaştı.
2014 yılından bu yana yaşanan olağanüstü doğa olaylarının oransal dağılımı incelendiğinde, Türkiye'nin en büyük tehdidinin ani ve şiddetli yağışlar olduğu görülüyor. Birçok yılda ilk sırayı alan sel felaketlerini, fırtına ve hortumlar takip ediyor.
Dönemsel olarak bakıldığında; 2016 yılında "sıcak hava dalgası", 2014, 2017 ve 2025 yıllarında "fırtına", 2026 yılı da dahil olmak üzere geri kalan tüm yıllarda ise "şiddetli yağış ve sel" ülkeyi en çok vuran meteorolojik karakterli afet oldu.
Raporda, meteorolojik afetlerin yol açtığı trajik can kayıpları da kronolojik olarak listelendi. 2016'da lodos kaynaklı baca gazı zehirlenmeleri ve çığ nedeniyle birçok vatandaş yitirilirken, 2020 yılında Van'daki çığ felaketinde 41 kişi, Giresun ve Bursa'daki sellerde ise 10 kişi hayatını kaybetti.
Yakın tarihin en büyük felaketlerinden biri olan 2021 yılındaki Kastamonu, Sinop ve Bartın merkezli büyük sel felaketinde 97 vatandaş yaşamını yitirdi. 2023 yılında Şanlıurfa'da yaşanan selde 21 kişi, 2024'te ise Antalya'daki sel felaketinde bir kişi hayatını kaybetti.
İçinde bulunduğumuz 2026 yılının sadece eylül ayı bilançosu bile durumun vehametini özetliyor. Eylül ayında; 24 şiddetli yağış ve sel, 16 fırtına, 9 heyelan, 7 dolu, 7 yıldırım düşmesi, 2 orman yangını ve bir kum fırtınası olmak üzere toplam 66 meteorolojik afet kayıtlara geçti. Eylül ayındaki afetlerin yaklaşık yüzde 36'sını tek başına şiddetli yağışlar oluşturdu.