2013 yılında Öğretim Elemanları Sendikası'nın (ÖGESEN) Öğretim Üyesi Yerleştirme Programı'nın (ÖYP) usul ve esaslarının bazı maddelerinin fıkraları için açtığı dava sonuçlandı. 2013'ten bu yana puanı kesintiye uğradığı için üniversiteye yerleşemeyen öğretim elemanları, geriye dönük haklarını alabilecek. Yani üniversitelerine araştırma görevlisi olarak geri dönebilecek.

Bu konu biraz karışık olduğu için, en başından anlatmak daha doğru. ÖYP, yurtiçi ve yurtdışı lisansüstü eğitim programlarıyla harmanlanmış bir modelle öğretim üyesi yetiştirmeyi amaçlayan bir program. YÖK'e göre bir başka deyişle, ÖYP'nin amacı, lisansüstü eğitim verme olanağına sahip olan yüksek öğretim kurumlarının, araştırma görevlilerine lisansütü eğitim yaptırarak, öğretim üyesi yerleştirmesini sağlıyor.

2013 yılında, YÖK, ÖYP usul ve esaslarında bir değişiklik yaptı. ÖGESEN de ÖYP usul ve esasların 6. Maddesinin 4. ve 5. fıkrasının iptali istemi ile Danıştay 8. Dairesi'ne  “Öğretim üyesi dışındaki öğretim elemanı kadrolarına naklen veya açıktan yapılacak atamalarda uygulanacak merkezi sınav ile giriş sınalarına ilişkin usul ve esaslar hakkında yönetmelik hükümleri ile öğretim elemanı dışındaki kadrolara yapılacak atamalar için öngörülen genel ve özel şartlar belirlenmiş iken bu yönetmelik hükümlerine aykırı olarak dava konusu Usul ve esaslar ile özel şart getirildiği, getirilen bu şartın ölçülülük ve orantılılık ilkelerine aykırı olduğu, Aralık 2013 ÖYP yerrleştirmelerine bir ay kala yapılan değişiklik ile öngörülemeyen bir durum oluşturduğu, bu bağlamda Aralık 2013 yerleştirmelerinin iptali gerektiği” iddiasıyla dava açtı.

Danıştay ise,

2015 tarihli değişiklikten önceki ÖYP usul ve esasların 6. maddesinin 4.fıkrasında yer alan; 'Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı kapsamında araştırma görevlisi kadrosuna atanmaya hak kazandığı halde göreve başlamayanlar, göreve başladıktan sonra istifa edenler, 10 uncu madde uyarınca kurumlarınca ilişikleri kesilenler ile ÖYP araştırma görevlisi kadrolarında bulunanlar üç yıl süre geçmeden yeniden ÖYP araştırma görevlisi kadrolarına başvuramazlar, bu süre geçtikten sonra yapılacak ilk başvuruda ÖYP puanı yüzde 10 oranında düşürülür"  ibaresi ile,

ÖYP usul ve esasların 6. Maddesinin 5. Fıkrasında yer alan 'kendilerine avantaj sağlamak amacıyla yanlış beyanda bulundukları tespit edilenlerin ÖYP araştırma görevlisi kadrolarına ataması yapılamaz ve bir daha ÖYP'ye başvuruları kabul edilemez' ibaresinin iptaline karar verdi.  

Bu arada YÖK, yüzde 10 puan düşürme uygulamasını, yüzde 20'ye çıkarmıştı. ÖGESEN'in dava açmasından iki yıl sonra, 2015'te, davayı kaybetmemek için, ÖYP'nin 4'üncü maddesini iptal etti.

ÖGESEN, kararla ilgili açıklamasında, “Her ne kadar ÖYP usul ve esaslarda 2015 yılında yapılan değişiklikle yanlış beyanda bulunan adayların tekrardan Öğretim Üyesi Yetiştirme Programına başvuru yapabilmesine imkan tanınmış olsa da, iş bu karar ile başarısızlık veya başka nedenlerle programa başlamayan veya yarım bırakan adayların yapacağı yeni başvurularda yüzde 10 oranında kesinti yapılması hususu hukuka aykırı bulunmuştur. Bu bağlamda, halihazırda ÖYP usul ve esasların 6. Maddesinin 6. Fıkrasında bulunan 'ÖYP kapsamında araştırma görevlisi kadrosuna atanmaya hak kazandığı halde göreve başlamayanlar, göreve başladıktan sonra istifa edenler ile kendilerine avantaj sağlamak amacıyla yanlış beyanda bulunduğu için ataması yapılmayanların yeniden ÖYP araştırma görevlisi kadrolarına başvurmaları halinde ÖYP puanları iki yıl süreyle yüzde 20 oranında düşürülür' ibaresinin de hukuka aykırı olduğu anlaşılmış olup, yapılacak yeni başvurularda adayların ÖYP puanında kesinti yapılmaması gerektiği anlaşılmıştır” dedi.

Bu kararla birlikte, yüzlerce ÖYP mağdurunun yeniden başvuru yaptığı üniversitelere geriye dönük dava açarak, dönebileceğini belirten ÖGESEN Genel Başkanı Dr. Vahdet Özkoçak, üniversitelerin ilana çıkmadan, hak kaybına uğrayan bu kişiler için yeni kadro açabileceğini de söyledi.