YKS sonuçlarının ardından sıra üniversite seçmeye geldi. Her yıl olduğu gibi bu yıl da üniversite seçecek öğrencilere öncelikle Sevgili Prof. Dr. Erhan Erkut hocamın 'Üniversite Seçerken' kitabını mutlaka okumalarını öneriyorum. MEF Üniversitesi Rektör Yardımcısı Erhan Hoca, ayrıca üniversitede adaylarla buluşuyor. Onunla yüz yüze görüşme fırsatı yakalayın derim.

Mutlu olacağınız mesleğinizi seçtikten sonra hangi üniversiteye gideceğinize karar verirken, öncelik elbette akademik yapı. Akademisyen sayısı ve niteliğine baktıktan sonra sağladığı imkanları ve kampüsünü görmek için mutlaka üniversiteyi ziyaret edin.

Ancak yine de Türkiye'de üniversite seçmek gerçekten zor. Çünkü ülkemizdeki devlet üniversitelerin durumu hiç de iç açıcı değil. Üniversiteler gittikçe bilimden uzaklaşırken, dünyanın en iyi üniversiteleri sıralamasında ilk 500'ün içinde yer bulamıyorlar. Diğer yandan, Prof. Dr. Engin Karadağ ve Prof. Dr. Cemil Yücel tarafından kurulan Üniversite Araştırma Laboratuvarı'nın (ÜniAr) yaptığı ve dün açıkladığı Akademik Ekoloji: Akademisyenlerin Gözünden Üniversiteler araştırması sizlere fikir verebilir.

Ancak vakıf üniversitesi seçerken mutlaka aile bütçenizi de göz önünde bulundurun. Bursluluk oranlarına dikkat edin. Örneğin üniversitelerin öğrenim kalitesinde ilk sırada yer alan Sevgili Prof. Dr. Muhammed Şahin'in rektörlüğünü yürüttüğü MEF Üniversitesi'nde burssuz öğrenci almıyor. Geçmişte en az yüzde 25 olan ve ortalama bursluluk oranı yüzde 58 olan üniversitede, bu yıl öğrenciler ya yüzde 50 burs ile ya da tam bursla öğrenim görecekler. Ayrıca MEF'te olduğu gibi, birçok vakıf üniversitesinde tercih sıralamasına göre öğrencilere burs verilecek. Vakıf üniversitelerini tercih etmeyi düşünüyorsanız, bu kriterlere dikkat edin... Ayrıca vakıf üniversitelerinin öğrenci mağduriyeti konusunda araştırma yapın, okulun öğrencileriyle mutlaka görüşün.

Şimdi gelelim ÜNİAr'ın araştırmasına...

Üniversitelerin öğretim kalitesi sıralamasında, “Akademisyenleri eğitim öğretime ciddi öncelik veren, verdikleri eğitim öğretimin kalitesini düşünen ve iyi iş yaptıklarını değerlendiren çok üst düzeyde öğretim kalitesini vurgulayan” beş üniversite bulunuyor. Bunlar sırasıyla; MEF Üniversitesi Özyeğin Üniversitesi, İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi, Galatasaray Üniversitesi.

Akademik özgürlük oranı vakıf üniversitelerinde daha yüksek. Devlet üniversitelerinde akademik özgürlük oranı yüzde 63.6 iken, vakıf üniversitelerinde bu oran yüzde 72. Yönetimden memnuniyet, kurum içi işbirliği, kurum dışı işbirliği, akademik kültür destek, öğretim kalitesi, üniversiteye bağlılık hissi vakıf üniversitelerinde daha yüksek. Bununla birlikte, yönetimdeki siyasi angajmandan rahatsızlık, ilişkide tokside, tükenmişlik hissi ve mutsuzluk duyanların oranı devlet üniversitelerinde daha fazla.

AKADEMİK FAALİYETLERE MÜKEMMEL DÜZEYDE ELVERİŞLİ ÜNİVERSİTE YOK

Araştırmaya göre, Türkiye'de akademik faaliyetlere mükemmel düzeyde elverişli ekolojinin olduğu üniversite bulunmuyor. Akademik faaliyetlere elverişli ekolojinin olduğu üniversite sayısı ise sadece 19. İlk 10 sıralama şöyle: İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi, Boğaziçi, Tarsus, Galatasaray, Özyeğin, MEF, Sabancı Üniversitesi, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Beykoz ve İskenderun Teknik Üniversitesi.

Türkiye'de akademik faaliyetlere mükemmel düzeyde elverişli ekolojinin olduğu devlet üniversitesi

bulunmuyor. Akademik faaliyetlere elverişli ekolojinin olduğu devlet üniversite sayısı ise sadece dokuz. Bunlar; Boğaziçi, Tarsus, Galatasaray, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, İskenderun Teknik Abdullah Gül, Ege, Akdeniz, Hacettepe Üniversitesi.

Üniversitelerin akademik özgürlüklerine bakıldığında, Boğaziçi Üniversitesi, İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi, Galatasaray Üniversitesi, Özyeğin Üniversitesi, ve İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü'nde üst düzey akademik özgürlük bulunuyor.

MUTSUZ VE TÜKENMİŞLİK HİSSEDEN AKADEMİSYENLERİN OLDUĞU ÜNİVERSİTELER

Türkiye'de aşırı tükenmişlik hisseden ve mutsuz akademisyenlerin yoğunlaştığı bir üniversite bulunmazken, üst seviyede coşku motivasyon ve mutluluğu yansıtan yedi üniversite bulunuyor: İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi, Galatasaray Üniversitesi, Kapadokya Üniversitesi, Tarsus Üniversitesi, Akdeniz Üniversitesi, İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi ve Işık Üniversitesi.

Mutsuzluğu ve tükenmişliği oldukça yüksek olan üniversiteler ise, Afyon Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Hakkâri Üniversitesi, Lokman Hekim Üniversitesi, Biruni Üniversitesi, Munzur Üniversitesi.

Araştırmaya göre, akademik kültürün yüksek olduğu üniversiteler, akademik geleneklere değer vurgusu ve akademik faaliyetler için destek kültürünün yoğun yaşandığı üniversiteler olarak ifade ediliyor. Bunlar; Ege, İskenderun Teknik, İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa, Hacettepe, Ankara, Akdeniz, Sabancı, Bursa Uludağ, Erciyes, Tarsus, Gazi, Beykoz, Burdur Mehmet Akif Ersoy, İstanbul, ODTÜ, İhsan Doğramacı Bilkent, Karamanoğlu Mehmetbey ve Anadolu

Üniversitesi.

SİYASİ ANGAJMANDAN RAHATSIZ ÜNİVERSİTELER

Türkiye'de üniversite yönetiminin siyasi angajmanını akademisyene yansıtılmadığı ayırımcılıktan ve ötekileştirmeden en uzak duran üniversiteler İhsan Doğramacı, Bilkent, MEF, Galatasaray, Özyeğin, Sanko, İYTE, Tarsus, Boğaziçi, Atılım, Nuh Naci Yazgan, Kadir Has, İstanbul Ayvansaray, Beykoz, Sabancı, İzmir Ekonomi, İstinye, Lokman Hekim, Avrasya, Yeditepe, Ufuk, Toros, Işık, Türk-Alman, Üsküdar, Fenerbahçe, İstanbul Okan ve Yaşar Üniversitesi.

Üniversitelerin yönetimdeki siyasi angajmandan rahatsızlık sıralamasında ilk sırayı İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi alıyor. Listede yer alan ilk 10'da Yeni Yüzyıl'ın ardından sırasıyla Uşak, Dokuz Eylül, Afyon Sağlık Bilimleri, Malatya Turgut Özal, İzmir Demokrasi, İbn Haldun, Munzur, Nevşehir Hacıbektaş ve Fırat Üniversitesi bulunuyor.

Araştırmanın tamamı için ÜNİAR'ın sitesini ziyaret edebilirsiniz.