Bilim İnsanlarından Şaşırtan Tuvalet Gerçeği: Klozet Kapağı Kapatılmalı mı?

Tuvalette sifon çekerken kapağın kapalı tutulması gerektiği yönündeki genel kanı, yeni araştırmalarla yeniden tartışmaya açıldı. Uzmanlar, klozet sıçramalarının sanıldığından çok daha karmaşık sonuçlara yol açabileceğini belirtiyor.

A⁺ Yazı Boyutunu Büyüt A^- Yazı Boyutunu Küçült

Yıllardır sifon çekilirken kapağın kapatılması, bakterilerin yayılmasını önlemek için öneriliyordu. 1970’lerden bu yana yapılan ilk çalışmalar, klozetin etrafa bakteri saçabileceğini ortaya koymuştu. Ancak 2022 yılında Colorado Üniversitesi tarafından yayımlanan ve sifon anında oluşan mikropartikül bulutunu gözler önüne seren yüksek hızlı kamera görüntüleri, bu konudaki endişeleri yeniden gündeme taşıdı.

Araştırmada, tuvaletten fışkıran su damlacıklarının saniyede 2 metre hızla havaya karıştığı tespit edildi. Yani, sifon çekildikten sadece 8 saniye sonra bakteri yüklü parçacıklar yaklaşık 1,5 metre yüksekliğe ulaşıyor. Üstelik bu parçacıklar, sadece yüzeyleri değil, havayı da kirletiyor.

KAPAK KAPALIYKEN TEHLİKE GEÇMİYOR

2019 yılında İrlanda’daki Cork Üniversitesi’nde yürütülen başka bir çalışmada ise, umumi tuvaletlere yerleştirilen sensörler aracılığıyla sifon sonrası havadaki nem ve mikrop hareketi gözlemlendi. Elde edilen veriler, kapak kapalıyken nem oranında %50’ye varan bir azalma olduğunu ortaya koysa da, bu durumun her zaman daha hijyenik anlamına gelmediği anlaşıldı.

Çünkü kapak kapalı olduğunda, su parçacıkları daha büyük hale geliyor ve içerdikleri bakteri yoğunluğu da artıyor. Üstelik, bu bakteriler havada açık sifonlu duruma kıyasla ortalama 11 dakika daha fazla kalıyor.

TUVALET TEMİZLİĞİ NEDEN HAYATİ ÖNEM TAŞIYOR?

Arizona merkezli bir araştırma ekibi ise deneylerini daha da ileri taşıyarak ev ve iş yeri tuvaletlerine E. coli ve MS2 bakteriyofajı yerleştirdi. Ardından sifon sonrası farklı yüzeylerden alınan örneklerle, tuvaletlerin ne kadar yayıcı olabileceğini incelediler. Deneyin ikinci aşamasında ise aynı işlemi bir temizlik kimyasalı ile tekrarladılar.

Sonuçlar oldukça netti: Umumi tuvaletlerde bakteri yayılımı evlere göre daha fazla. Ancak klozet kapağı kapalı olsa bile, bakteriler oda içerisinde serbestçe dolaşmaya devam ediyor. Bu da yalnızca kapağı kapatmanın tek başına yeterli olmadığını ortaya koyuyor.

UZMANLARDAN TEMİZLİK UYARISI

Bilim insanları, bu tür bulaşmaları en aza indirmenin en etkili yolunun düzenli temizlik olduğunu vurguluyor. Dezenfektanlı tuvalet fırçaları veya klozet kenarına yerleştirilen temizleyici ürünler, bakteriyel yükü %99,99 oranında azaltabiliyor.

Özellikle evde hasta biri varsa, her sifondan sonra tuvaletin temizlenmesi büyük önem taşıyor. Çünkü tuvaleti kullanan hasta bireyler yalnızca E. coli değil; grip, nezle ve diğer solunum yolu enfeksiyonlarına neden olabilecek patojenleri de havaya karıştırabiliyor.