CHP Aydın Milletvekili Süleyman Bülbül, Cumhuriyet Davasıyla bir kere daha gündeme gelen 5 yıl altında hapis cezası alanlara temyiz yolunu kapatan ve cezaevine girmelerine neden olan CMK hükmünün değiştirilmesi için kanun teklifi verdi.

Aynı davada 5 yıl üzeri ceza alan sanıklara Yargıtay yolu açıkken 5 yıl altında ceza alan sanıkların Yargıtay’ın kararı beklenmeksizin infazına başlanmasıyla ilgili hükmün değiştirilmesi gerektiğini belirten Bülbül, “Bu düzenleme tam anlamıyla bir hukuk garabetine yol açmaktadır. Üstelik Anayasa’nın 10’uncu maddesi ile düzenlenen Kanun Önünde Eşitlik, 36’ıncı maddesiyle düzenlenen Hak Arama Hürriyeti hükümlerini de fiilen ihlal etmektedir” dedi.

CHP’li Bülbül, teklif ile “Birden çok sanığın yargılandığı dosyalarda 5 yıl ve altında mahkumiyet alanlar açısından temyiz mümkün olmasa da diğer sanıklar için temyize gidilip dosyanın bozulması ihtimaline karşı temyiz kabiliyeti olmayan sanıklar açısından infaz ertelenerek haksız yere hapis cezalarının önüne geçilmek istendiğini” belirtti.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun teklifim ve gerekçesi ile şöyle:

GENEL GEREKÇE

Mevcut Ceza Muhakemesi Kanununa göre işledikleri bir fiilden dolayı 5 yıl altında hapis cezası alanların cezaları doğrudan onanırken, 5 yıl üzeri hapis cezası alanlar için Yargıtay’da temyiz yolu açıktır. Bu durum birçok hukuk davasında ikililik yaratmakta, çoğu zaman da bireylerin bireyin en temel hakkı olan adil yargılanma hakkını elinden almaktadır. Özellikle birden fazla sanığın benzer fiillerden yargılandığı davalarda bu düzenleme tam anlamıyla bir hukuk garabetine yol açmakta, üstelik Anayasa’nın 10’uncu maddesi ile düzenlenen Kanun Önünde Eşitlik, 36’ıncı maddesiyle düzenlenen Hak Arama Hürriyeti hükümlerini de fiilen ihlal etmektedir.

Aynı suçtan birden fazla sanığın yargılandığı bir davada bazı sanıkların 5 yıl altında hapis cezasına çarptırıldığı ve tutukluluğun başladığı hâllerde, 5 yılın üzerinde hapis cezasına çarptırılan sanıklar davayı temyize götürmekte, Yargıtay’ın birinci derece mahkemenin kararını bozduğu ve suç teşkil eden fiilin işlenmediğine hükmettiği durumlarda, ilk mahkeme kararıyla hapis cezasına çarptırılan sanıkların cezaevinde haksız yere tutuklu kalmış olması sonucu ortaya çıkabilmektedir. Bu durumda sanıkların tamamına temyiz yolunun açılması ya da temyiz yolu kapalı olanların haklarının, kendileri ile aynı davadan yargılanan insanlarla aynı şartlarda saklı tutulması zaruri gözükmektedir. 5 yıl ve altındaki suçlar için temyiz kabiliyeti sağlamak daha geniş bir yasal düzenlemeyi gerektirse de, en azından bu tasarıda bahsedilen çok sanıklı suçlarda karşılaşılabilecek eşitsiz uygulamaların daha pratik bir çözüme kavuşturularak engellenmesi mümkün olabilir. 

Teklif edilen yasal düzenleme ile birden çok sanığın yargılandığı dosyalarda 5 yıl ve altında mahkumiyet alanlar açısından temyiz mümkün olmasa da diğer sanıklar için temyize gidilip dosyanın bozulması ihtimaline karşı temyiz kabiliyeti olmayan sanıklar açısından infaz ertelenerek haksız yere hapis cezalarının önüne geçilmek istenmektedir.

MADDE GEREKÇELERİ

MAADE 1: Bu madde ile birden çok sanığın yargılandığı dosyalarda 5 yıl ve altında mahkumiyet alanlar açısından temyiz mümkün olmasa da diğer sanıklar için temyize gidilip dosyanın bozulması ihtimaline karşı temyiz kabiliyeti olmayan sanıklar açısından infaz ertelenerek haksız yere hapis cezalarının önüne geçilmek istenmektedir.

MADDE 2: Yürürlük maddesidir.

MADDE 3: Yürütme maddesidir.

CEZA MUHAKEMESİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 296’ıncı maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“Birden çok sanıklı yargılamalar neticesinde bazı sanıklar açısından CMK 286/2 (a) ve (b) hükümlerinde kapsamında yer alan durumlarda temyiz edilemese de hükmün infazı için temyiz kabiliyeti bulunan sanıkların başvurusunun neticelenmesi beklenir.”

MADDE 2- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.