GERÇEK GÜNDEM - FİLİZ GAZİ

Fırat Nehri ve üzerinde bulunan İliç Barajı’nda, 2009 yılından beri faaliyet gösteren Anagold altın madeninde kullanılan siyanürü taşıyan borunun 21 Haziran gecesi patladığı iddia edildi. İddiaya göre gece olan patlama ancak sabah 05:00 sıralarında fark edildi.

Erzincan'ın İliç ilçesindeki faaliyet yürüten Anagold Madencilik işletmesi hakkında çevreyi kirlettiği iddiasıyla soruşturma başlatılmış ve altın madeni işletmesinin siyanür borusunda sızıntı olduğu yönündeki iddialar üzerine İliç Cumhuriyet Başsavcılığı harekete geçmişti. Siyanür borularından birisinin kırıldığı ve 20 ton civarında siyanürün çevreye yayıldığı jandarma tutanağına yansımıştı.

İddialar üzerine Anagold Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş., maden sahasında siyanür sızıntısı olduğunu doğruladı. Şirketin internet sitesinde yapılan açıklamada sızıntı miktarının 8 kg. olduğu belirtilerek, bölgenin olay akabinde hemen temizlendiği bilgisi verildi. Erzincan Valiliği ise sızıntının Fırat Nehri'ne ulaşmadığını duyurdu.

ORTAK, AKP’YLE YAKINLIĞI BİLİNEN ÇALIK HOLDİNG

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, iddiaların ardından Çevre Denetim Ekipleri'nin bölgeye sevk edildiğini duyurarak,  çevre kirliliğine neden olan madene üst sınırdan 16 milyon 441 bin TL idari para cezası verildiğini açıkladı. Ancak Bakanlık, konuyla ilgili açıklamasında “Dere yatağında herhangi bir su akışı bulunmadığı ve kuru dere yatağına ulaşan herhangi bir kirlilik olmadığı tespit edildi” ifadelerini kullandı. 

Söz konusu şirketin internet sayfasındaki bilgilere göre, Anagold Madencilik 2000 yılında ABD merkezli SSR Mining ile Lidya Madencilik ortaklığı ile kuruldu.

Lidya Madencilik şirketinin internet sayfasına bakıldığında ise Çalık grubuna ait olduğu görünüyor. 

Faaliyetlerine 2009 yılından beri devam eden Erzincan İliç'teki Çöpler Altın Madeni'nin işletmesi, konunun gündeme gelmesinin ardından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından durduruldu.

SİYANÜR HAVUZLARINA DİKKAT ÇEKİLMİŞTİ

CHP, Kahramanmaraş milletvekili Ali Öztunç, sözkonusu şirketin siyanür havuzları ile ilgili tehlikeye  12 Haziran’da dikkat çektiklerini hatırlatarak anlatıyor:

 “Şirket 8 kg. diyor ama 1 gr. dahi sızıntı varsa bu felakettir. Siyanür, Fırat Nehri’ne ordan da Keban Barajı’na gidecektir. Dolayısıyla Elazığ, Tunceli, Sivas ve Erzincan bölgesindeki çevre ilçeler tamamen tehlike altına girmiştir. 12 Haziran’da bölgeye gitmiştim. Burası sızıntı yapabilir demiştik. Siyanür havuzlarının büyüklüğüne ve güvenlik önleminin olmadığına dikkat çekmiştik. Burası deprem bölgesi, en ufak depremde havuzlar taşar. Buranın hemen yanı Fırat Nehri. Buraya bir damla giderse tehlike büyür demiştik. Bu Türkiye’nin yaşadığı en büyük çevre facialarından biridir. Hatta Türkiye’nin Çernobil’i sayılabilir.”

13 YILDIR ZEHİR SAÇTIĞI KANITLANMAYA ÇALIŞILIYOR

Anagold Gold ve AKP’ye yakınlığı ile bilinen Çalık Holding bünyesindeki Lidya Madencilik’le ilgili iddialar yeni değil. Şirketin, atık barajının olduğu arazide yaşayan köylülere, maden faaliyeti boyunca çalışmaya muhalefet edilmemesi, dava açılmaması için 12 milyon lira para dağıttığı basına yansımıştı.

Yine şirketin internet sayfasında 2012 yılında, Çöpler köyündeki 41 hanenin madenden yaklaşık 1,5 km uzaklıkta yeni inşa edilen bir köye taşındığı bilgisi bulunuyor.

2020 yılında, Polen Ekoloji'nin sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda siyanürlü atık barajı çevresinde toplu kuş ölümlerinin yaşandığı açıklaması yapılmıştı. Polen Ekoloji, sızıntılar ve asit buharlarıyla kirlenen suyun nehir üzerinden Keban, Karakaya ve Atatürk barajlarına zarar vereceğinin öngörüsünde bulunmuştu. Bölgede yaşayanlar uzun yıllardır insan ölümleri ve sakat doğumların dışında altın madenindeki siyanürlü sudan içen kuşların öldüğünü dile getiriyor. 

Halkların Demokratik Partisi (HDP) İstanbul Milletvekili Ali Kenanoğlu, 3 Mart 2022’de Anagold altın madeni şirketinin zehirli sularını buharlaştırmasını Meclis gündemine taşımış ve maden şirketinin 66 milyon ton siyanürlü ve sülfürik asitli suları buharlaştırmak istediğini belirterek Enerji Tabii Kaynaklar Bakanlığı’na verdiği soru önergesinde “197 futbol sahası büyüklüğündeki bir zehir barajında biriken zehirli sular taşmasın diye, ‘evaporatör’ denilen bir aletle atmosfere buhar salmak insan sağlığını tehdit değil midir?” diye sormuştu.

Haber için, Çöpler Maden Sitesi’ne ulaşmaya çalıştık. Telefonumuz açılmayınca, şirketin Ankara Genel Müdürlüğü’nü aradık. Konuştuğum kişi, bozukluğun bölgesel arızadan kaynaklı olabileceğini söyledi. Kendilerine iletişim numaramızı bıraktık. Dönüş olmadı.

Siyanür gazlı Zyklon B, İkinci Dünya Savaşı’nda Nazi Almanyası tarafından yaklaşık 1 milyon kişiyi gaz odalarında öldürmek için kullanılmıştı. Türkiye’de Uşak, Erzincan, İzmir, Manisa, Gümüşhane, Eskişehir, Niğde, Balıkesir, Kayseri, Çanakkale, Sivas, Hatay olmak üzere 26 adet altın madeni faaliyeti görülüyor, ancak bunlara yeni sahaların katıldığı biliniyor. (1)

Anagold Gold ve AKP’ye yakınlığı ile bilinen Çalık Holding göz göre göre 13 yıldır Erzincan’a zehir saçmaya devam ediyor.

1- Konuyla ilgili video için Jeoloji Yüksek Mühendisi Dr. Eşref Atabey’in, Altın Madenciliğinde Siyanür” adlı videosu izlenebilir.