• BIST 108.489
  • Altın 151,185
  • Dolar 3,6704
  • Euro 4,3242
  • İstanbul 16 °C
  • Ankara 5 °C

18 işçinin canını çavuş sistemi almış!

18 işçinin canını çavuş sistemi almış!
Soma'da dayıbaşları, Isparta'da 'çavuşlar' can alıyor.

DİNÇER GÖKÇE / HÜRRİYET Soma’da 301 can gitti. Acıyı sindirmeye çalışıyorduk ki Mecidiyeköy’de asansör 32’nci kattan yere çakıldı 10 can yitti. “Bu son olsun” derken olmadı; Ermenek su faciası ile sarsıldık. Herkes çok üzgün ve çaresizdi. Türkiye sıkıntıyla uykuya yattı. Bu sabah gözümüzü Isparta’dan gelen kara kaza haberiyle açtık.

Konya'nın Akşehir İlçesi'nden Isparta'nın Gelendost İlçesi'ne 35 lira yevmiye karşılığı elma bahçesinde çalışan işçileri taşıyan midibüs, aşırı yolcu alınması nedeniyle freninin patlaması sonucu şarampole devrildi. 27 kişi kapasiteli midibüste bulunan 46 kişiden, çoğunluğu kadın 18'si hayatını kaybetti.

Soma faciasında denetimsizlik kadar “Dayıbaşı” sistemi ve “aç gözlülük” ön plana çıkmış, günlerce tartışılmıştı. Asansör faciasında, Kör kuyu Ermenek faciasında da “neden” sorusunun yanıtı aynıydı. Tarım işçilerini feda ettiğimiz son olayda da masum olmadığımızın göstergesi gibiydi adeta.

BU KADAR YOLCU BUNA DOLDURULUNCA…

Bu kez, çoğu kadın 44 işçiyi bir midibüse sığdıran şofördü neden. O kişi hem şoförüydü midibüsün, hem de işçileri toplayan dayı başıydı. İkinci bir midibüse para ödememek için aracına öylesine ağır bir yük almıştı ki frenler dayanamadı, patladı. Hep olduğu gibi göz göre göre geldi katliam.

Edinilen bilgilere göre kaza bu sabah 7:15 sıralarında yaşandı. Su tahliye kanalına düşen araç 20 metre kadar sürüklendikten sonra devrildi. Kazada 18 kişi öldü. 29 kişi de yaralandı.

Normalde 27-28 kişilik midibüs ile 42 kişinin taşınması, faciaya neden olan sistemin de habercisi.

BAHÇE SAHİBİ İLE ÇAVUŞ ANLAŞIYOR

Yerel kaynaklardan edinilen bilgilere göre sistem şöyle işliyor: Özellikle ekim-kasım döneminde meyve bahçelerinde işler yoğunlaşıyor. Bahçe sahipleri, işçi temini için ‘çavuş’lar ile temasa geçiyor. Bu sabah yaşanan faciada ölen şoför M.A. da bölgede işçi temini yapan ve ‘çavuş’ olarak anılıyor. M.A.’nın Konya’nın Akşehir ilçesi ve köylerinde topladığı kadın işçiler Isparta’nın Gelendost İlçesi’ne götürülüyordu.

MİDİBÜS YERİNE OTOBÜS OLSAYDI

Bu sabah getirilen kadın işçiler de 4-5 bahçe sahibinin işleri için getirilmişti. İşleyişe göre ‘çavuş’ bahçe sahipleri ile pazarlığı yapıyor. Kime kaç kişi lazım bunun teminini yapıyor. Kadınlar işe sabah 08.00’de başlıyor; saat 17.00’de bahçelerden çıkılıyor. Kadınların eline günlük 35-40 TL geçiyor. ‘Çavuş’ bahçe sahibinden aldığı parayı kadınlara dağıtıyor. Her bir işçi için 10 lira kesinti yapıyor. Yerel kaynaklardan biri, “Bu mevsimde işçi bulunamıyor. Bu nedenle, bahçe sahibi araca kaç kişinin konulduğuna bakmaz” dedi.

Bu arada kazanın yaşandığı midibüsün 1999 model olduğu belirlendi.

3 BİN KADAR İŞÇİYİ "ÇAVUŞ"LAR GETİRİYOR
Gelendost Belediye Başkanı Mehmet Sezgin, kazanın nasıl meydana geldiği ile ilgili henüz net bilgilerinin olmadığını ifade ederek “Direksiyonda bir kilitlemenin olduğu söyleniyor. Normalde yol oldukça düzgün yeni yapılmış bir yol. Emniyet’in uygulamaları da sıklaşmıştı son 10 günde. Ancak bu araç sanırım arka bahçe yollardan geçerek gelmiş. Eylül ayından itibaren bizim Gelendost ve köylerine işçiler gelir. 3 bin kadar tarım işçisi Adıyaman, Şanlıurfa, Yalvaç, Akşehir’in köylerinden getiriyor. Çavuş sistemi var. Çavuşlar bu insanları getiriyor. Bahçe sahibi ile çavuş muhatap oluyor. Çavuş, 10 lirayı servis parası 5 lirayı da çavuşluk parası olarak alıyor. İşçiye de 35-40 lira kalıyor” dedi.

MADENDE DE ‘DAYIBAŞI’LAR VAR
Tarım işçiliğinde yaygın bir biçimde uygulanan ‘çavuş’ sisteminin madencilikteki karşılığı ise ‘dayıbaşı’ olarak ifade ediliyor. Anılan sistemde maden şirketleri ‘dayıbaşı’ yöntemiyle taşeron işçi çalıştırıyor. Tüm işçiler sistemde yasal olarak ana işverene bağlı görünse de uygulamada patronu ‘dayıbaşı’ oluyor. Dayıbaşı üretim arttıkça prim alıyor. İnşaat sektöründe uygulanan sistemin karşılığı ise ‘kalfa’ olarak uygulanıyor.

  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
Tüm Hakları Saklıdır © 2017 Gerçek Gündem | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.